Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Grijsrugwinterkoning
Grijsrugwinterkoning | Odontorchilus branickii
Grey-mantled Wren | Cucarachero dorsigrís | Corruíra-de-manto-cinza
De grijsrugwinterkoning is een kleine, slanke winterkoning van de kroon van vochtig bergbos in de Andes. Met zijn grijze rug, witachtige onderdelen en lange, gebandeerde staart lijkt hij meer op een muggenvanger dan op een winterkoning. Hij zoekt langs bemoste takken hoog in de bomen naar insecten en trekt vaak mee met gemengde groepen.
Geluid
De zang is een korte, droge triller; daarnaast een reeks fluittonen en hoge, dunne tsip-roepjes.
Opname: Mauricio Cuellar Ramirez (@Birding.travel) — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12 cm, met een dunne, rechte snavel en een vrij lange staart die vaak schuin omhoog wordt gehouden. Het voorhoofd is lichtbruin, de kruin donkerder bruin; die gaat over in een grijze mantel en een bruiner getinte stuit. Zijkop en halszijde zijn grijsbruin, de onderdelen wit met een lichte okerkleurige zweem, de flanken grijzig. De staart is grijs met smalle zwarte banden en een lichte band vlak voor de punt. De seksen zijn gelijk; jonge vogels hebben een sterkere okerkleurige zweem op de borst. De vogels van de westflank (ondersoort minor) hebben minder bandering op de middelste staartpennen.
Verwarringssoorten
De amazonewinterkoning Odontorchilus cinereus heeft dezelfde bouw, maar leeft in het Amazonelaagland ten zuiden van de Amazone en komt niet samen met deze soort voor. Muggenvangers zoals de amazonemuggenvanger Polioptila plumbea zijn even slank en houden de staart ook omhoog, maar hebben een effen grijze rug en een zwart-witte staart zonder bandering.
Leefgebied
De kroon en de hogere lagen van vochtig voetheuvel- en bergbos en de randen daarvan. Op de oostflank meestal tussen 750 en 2300 m; aan de westflank in Colombia en het noorden van Ecuador veel lager, vooral tussen 200 en 500 m. Zoekt langs takken, lianen en epifyten naar kleine insecten en spinnen, vaak in gemengde groepen met tangaren. Het nest is niet beschreven; mogelijk broedt hij, net als de amazonewinterkoning, in een boomholte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia plaatselijk in het zuiden van de Oost-Andes en aan de westflank van de West-Andes. In Ecuador langs de oostflank en in het uiterste noordwesten. In Peru langs de oostflank van de Andes over de hele lengte van het land. In Bolivia op de oostflank in het noorden, vooral in La Paz. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in de kroon bij gemengde groepen langs wegen door voetheuvel- en bergbos op de oostflank. De schuin opgestoken staart en het kruipen langs bemoste takken wijzen op deze soort.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort leeft in lage dichtheid; boskap op de lagere hellingen vermindert plaatselijk het leefgebied.
Wetenschappelijke naam
Odontorchilus branickii | (Taczanowski & Berlepsch, 1885)
Taczanowski & Berlepsch beschreef de soort in 1885 als Odontorhynchus branickii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Odontorchilus werd in 1915 ingevoerd door Richmond. De geslachtsnaam komt van Grieks odous, odontos, 'tand', en orkhilos, 'winterkoning', naar de getande snavelrand. De soortnaam eert graaf Konstanty Grzegorz Branicki (1824–1884), Pools zoöloog en verzamelaar. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Machay, Tungurahua, Ecuador.