Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Roetkopwinterkoning
Roetkopwinterkoning | Pheugopedius spadix
Sooty-headed Wren | Cucarachero cabecigrís | Garrinchão-de-cabeça-fuliginosa
De roetkopwinterkoning is een donkere winterkoning van het natte bergbos aan de Pacifische kant van de Colombiaanse Andes. De roetzwarte kop en keel steken af tegen de kastanjebruine borst. Paren houden zich op in dichte, bemoste begroeiing en zingen daar luide duetten.
Geluid
Beide seksen zingen reeksen gorgelende, rijke fluittonen, vaak als duet waarin de partners elkaar snel afwisselen. Daarnaast harde, ratelende roepen.
Opname: David Tan — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14–15 cm, met een vrij lange, licht gebogen snavel. Kruin, nek en bovenrug zijn dof roetzwart, stuit en staart helder kastanjebruin, de staart met brede zwarte banden. Het gezicht is grotendeels zwart met fijne witte streepjes; kin en keel zijn zwart en grenzen scherp aan de kastanjebruine onderkeel en borst. De buik is grijsbruin, de flanken roodbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met minder contrast.
Verwarringssoorten
De kastanjewinterkoning Cantorchilus nigricapillus heeft ook een zwarte kop, maar met witte vlekken op de wangen, een witte keel en zwart gebandeerde onderdelen, en leeft lager. De zwartbuikwinterkoning Pheugopedius fasciatoventris heeft een witte keel en borst en een zwarte buik. De andeswinterkoning Pheugopedius mystacalis heeft een grijze zijkop met een witte wenkbrauwstreep, een zwarte baardstreep en een lichte keel.
Leefgebied
Het binnenste en de randen van vochtig bergbos en nevelwoud en dicht secundair bos, vooral waar veel mos en epifyten groeien; meestal tussen 800 en 1800 m, in Colombia plaatselijk tot 400 m omlaag. Zoekt insecten en spinnen in kluwens van lianen, mos en dood blad. Het nest is een bal van grof plantmateriaal en bladeren met een ingang aan de zijkant.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia aan de Pacifische kant van de West-Andes, van het zuiden van Chocó tot Nariño, en in het noorden oostwaarts tot de uitlopers van de Centrale Andes en het midden van het Magdalenadal. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied alleen in het uiterste oosten van Panama (Darién).
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister langs wegen door natte, bemoste bossen aan de Pacifische kant van de West-Andes, in Chocó en Valle del Cauca; het duet is meestal het eerste teken van een paar.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied ligt grotendeels op steile, beboste hellingen; boskap bedreigt de soort plaatselijk.
Wetenschappelijke naam
Pheugopedius spadix | Bangs, 1910
Bangs beschreef de soort in 1910 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pheugopedius werd in 1851 ingevoerd door Cabanis. De geslachtsnaam komt van Grieks pheugō, 'vluchten, mijden', en pedion, 'vlakte, open terrein', dus 'die open terrein mijdt'. De soortnaam komt van Latijn spadix, 'dadelbruin, kastanjebruin'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Naranjito, Río Dagua, Valle del Cauca, Colombia.