Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Amazonewinterkoning
Amazonewinterkoning | Odontorchilus cinereus
Tooth-billed Wren | Cucarachero dentado | Cambaxirra-cinzenta
De amazonewinterkoning is een grijsbruine, langstaartige winterkoning van het bladerdak van het Amazonebos ten zuiden van de Amazone. Hij gedraagt zich meer als een muggenvanger dan als een winterkoning en zoekt voedsel hoog in de bomen, vaak in gemengde groepen. Zijn Engelse naam verwijst naar de fijn gekartelde snavelranden.
Geluid
De zang is een korte, eenvoudige triller, door beide seksen gezongen; daarnaast hoge, droge roepen.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
12 cm, met een lange, dunne, rechte snavel en een vrij lange staart, vaak opgeheven. De bovendelen zijn grijsbruin, de kruin iets bruiner. Een smalle, witachtige wenkbrauwstreep is weinig opvallend; de zijkop is fijn gevlekt. De onderdelen zijn witachtig, met grijsbruine flanken. De staart is grijs met smalle zwarte banden. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De grijsrugwinterkoning Odontorchilus branickii lijkt sterk, maar leeft in het bergbos van de oostflank van de Andes, niet in het laagland. De amazonemuggenvanger Polioptila plumbea is blauwgrijs, met witte buitenste staartpennen en zonder bandering; het mannetje heeft een zwarte kruin.
Leefgebied
Het bladerdak en de randen van hoog, vochtig laaglandbos op terra firme, tot ongeveer 600 m. Zoekt insecten en spinnen tussen bladeren en op dunne takken hoog in de bomen, vaak in gemengde groepen. Over het nest is weinig bekend.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Bolivia alleen in het noordoosten van Santa Cruz, op de grens met Brazilië. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het Braziliaanse Amazonegebied ten zuiden van de Amazone, tussen de Madeira en de Xingu, zuidwaarts tot Rondônia en Mato Grosso.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Let in gemengde groepen in het bladerdak van hoog bos op een kleine, grijze vogel met een opgeheven, gebandeerde staart; een hoge uitkijktoren of een open plek met zicht op de kronen helpt.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd, maar de stand neemt vermoedelijk af door ontbossing in het zuiden van het Amazonegebied.
Wetenschappelijke naam
Odontorchilus cinereus | (Pelzeln, 1868)
Pelzeln beschreef de soort in 1868 als Odontorhynchus cinereus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Odontorchilus werd in 1915 ingevoerd door Richmond. De geslachtsnaam komt van Grieks odous, odontos, 'tand', en orkhilos, 'winterkoning', naar de getande snavelrand. De soortnaam komt van Latijn cinereus, 'asgrauw'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Salto do Jirau, Rio Madeira, Brazilië.