Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Santamartawinterkoning

Santamartawinterkoning | Troglodytes monticola

Santa Marta Wren | Cucarachero de Santa Marta | Corruíra-de-santa-marta

De santamartawinterkoning is een kleine, grijsbruine en witte winterkoning die alleen voorkomt in de hoogste zone van de Sierra Nevada de Santa Marta in Colombia. Hij leeft in struikgewas aan de rand van de páramo en is slechts van weinig waarnemingen bekend. Hij is nauw verwant aan de bergwinterkoning.

Santamartawinterkoning (Troglodytes monticola)
Foto: Riley-Brendan Walsh — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Slecht bekend. De zang wordt beschreven als een korte, hoge reeks tonen, vergelijkbaar met die van de bergwinterkoning.

Luister: ZangXC353314

Opname: Ross Gallardy — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm, met een korte, dunne snavel en een korte staart. De bovendelen zijn grijsbruin, met donkere bandering op vleugels en staart. Een lichte, witachtige wenkbrauwstreep contrasteert met een donkere oogstreep. De onderdelen zijn wit, met bruingele, fijn gebandeerde flanken en onderstaartdekveren. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bergwinterkoning Troglodytes solstitialis is warmer roodbruin, met een bruingele wenkbrauwstreep en een okerkleurige borst, en leeft in bergbos. De zuidelijke huiswinterkoning Troglodytes musculus is warmer bruin, met bruingele onderdelen en een vagere wenkbrauwstreep, en leeft lager, in open land en bij bebouwing. De graswinterkoning Cistothorus platensis heeft een gestreepte rug.

Leefgebied

Lage struiken, dwergbos en struikgewas aan de randen van de páramo, ongeveer tussen 3200 en 4600 m. Zoekt insecten en spinnen laag in de vegetatie. Over nest en broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor Colombia: alleen de hoogste zone van de Sierra Nevada de Santa Marta. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-11-01 – 2026-10-31), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

De hoge zone van de Sierra Nevada de Santa Marta is afgelegen en de toegang is beperkt; bezoek alleen met toestemming en lokale begeleiding. Elke waarneming is waardevol en verdient documentatie met foto's en geluidsopnamen.

Staat van instandhouding

Ernstig bedreigd. Het leefgebied is zeer klein en wordt aangetast door branden, begrazing en ontginning; klimaatverandering kan de hoge zone verder doen krimpen. Er zijn weinig recente waarnemingen.

Wetenschappelijke naam

Troglodytes monticola | Bangs, 1899

Bangs beschreef de soort in 1899 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Troglodytes werd in 1809 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks trōglodutēs, 'holbewoner', naar de gewoonte van winterkoningen om in holtes te kruipen en te nestelen. De soortnaam komt van Latijn monticola, 'bergbewoner', van mons, 'berg', en colere, 'bewonen'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Páramo de Chiruqua, Sierra Nevada de Santa Marta, Colombia.