Alle soorten › Zangvogels › Winterkoningen › Bergwinterkoning
Bergwinterkoning | Troglodytes solstitialis
Mountain Wren | Cucarachero montañés | Corruíra-montanhesa
De bergwinterkoning is een kleine, roodbruine winterkoning van het nevelwoud en hoger bergbos van de Andes. Hij zoekt voedsel tussen mos en epifyten op takken, vaak hoger in de bomen dan andere winterkoningen, en sluit zich geregeld aan bij gemengde groepen. Zuidelijke vogels, in Peru en Bolivia, hebben een veel wittere buik dan noordelijke.
Geluid
De zang is een korte, hoge, licht trillende reeks van fijne tonen en trillers, wat stotterend; de roep is een droog tsjit of een korte ratel.
Opname: Germán Darío Gallego Chica — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10–11 cm, met een korte, dunne snavel en een korte staart. De bovendelen zijn warm roodbruin, met donkere bandering op vleugels en staart. Een duidelijke, bruingele wenkbrauwstreep contrasteert met een donkere oogstreep. Keel en borst zijn bruingeel tot okerkleurig, de buik is lichter, bij zuidelijke vogels bijna wit; de flanken zijn bruin, de onderstaartdekveren gebandeerd. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De zuidelijke huiswinterkoning Troglodytes musculus is groter en langstaartiger, met een vagere wenkbrauwstreep, en leeft in open land en bij bebouwing. De santamartawinterkoning Troglodytes monticola is grijzer, met witte onderdelen, en leeft alleen hoog in de Sierra Nevada de Santa Marta. De grijze boswinterkoning Henicorhina leucophrys heeft een grijze borst, een gestreepte wang en een zeer korte staart, en leeft laag in het struikgewas.
Leefgebied
Vochtig bergbos, nevelwoud en de randen daarvan, ook oud secundair bos, meestal tussen 1800 en 3500 m. Klautert langs mossige takken en stammen, van de middelste lagen tot in het bladerdak, en zoekt insecten en spinnen tussen mos en epifyten; vaak in gemengde groepen. Het nest is een bolvormig bouwsel in mos, een spleet of een holte.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in alle drie de Andesketens en de Serranía de Perijá. In Ecuador op beide flanken van de Andes. In Peru langs de oostflank van de Andes over de hele lengte en in het noorden ook op de westflank. In Bolivia in de Yungas en het bergbos van de oostflank. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela en het noordwesten van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in gemengde groepen in het nevelwoud naar een kleine, roodbruine vogel die langs mossige takken klautert; de fijne, hoge zang klinkt vaak vanuit het bladerdak.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen in geschikt bergbos, maar plaatselijk achteruit door ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Troglodytes solstitialis | Sclater, 1859
Sclater beschreef de soort in 1859 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Troglodytes werd in 1809 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Grieks trōglodutēs, 'holbewoner', naar de gewoonte van winterkoningen om in holtes te kruipen en te nestelen. De soortnaam komt van Latijn solstitialis, 'van de zomer' (van solstitium en sol, 'zon'); waarom Sclater deze naam koos, is niet duidelijk. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Riobamba, Chimborazo, Ecuador.