Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Grijsstaartpiha

Grijsstaartpiha | Snowornis subalaris

Grey-tailed Piha | Guardabosques coligrís | Cricrió-de-cauda-cinza

De grijsstaartpiha is een middelgrote, olijfgroene cotinga van het voetheuvelbos en het lagere bergbos aan de oostflank van de Andes. Hij leeft meestal alleen, in de onderlaag tot de middelste etage, en laat zich vooral horen. De grijze staart en buik onderscheiden hem van de nauw verwante geelbuikpiha.

Grijsstaartpiha (Snowornis subalaris)
Foto: Nelson Apolo — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een luide, heldere tweetonige fluittoon, de tweede toon hoger dan de eerste, ongeveer tsjie-wiéé, met lange pauzes herhaald. Het vrouwtje laat mogelijk een zachtere, kortere roep horen.

Luister: ZangXC608021

Opname: Jerome Fischer — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–24 cm, een slanke vogel met een vrij lange staart en een rechte, donkere snavel. Kop en bovendelen zijn olijfgroen, met een dunne lichte oogring en zwartachtige teugels; het mannetje heeft midden op de kruin een deels verborgen zwarte kuif. Staart en bovenstaartdekveren zijn askleurig grijs, de vleugels grijsbruin met olijfgroene randen. De keel is lichtgeel, de borst geelachtig olijfgroen, de buik grijs en de onderstaartdekveren witachtig geel. Het vrouwtje heeft weinig of geen kuif.

Verwarrings­soorten

De geelbuikpiha Snowornis cryptolophus heeft een olijfgroene staart en olijfgroene, licht gestreepte onderdelen zonder grijze buik, en leeft meestal hoger. De schreeuwpiha Lipaugus vociferans is egaal grijs en leeft in het laagland. De grauwe piha Lipaugus fuscocinereus is groter, geheel grijs en leeft veel hoger. Sommige grote olijfkleurige tirannen hebben vleugelstrepen of een kortere staart.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos en lager bergregenwoud, van de onderlaag tot de middelste etage, ruwweg tussen 600 en 1500 m. Eet vruchten en geleedpotigen, die hij van een tak plukt of met een korte fladdervlucht pakt; vangt soms insecten in de lucht. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia alleen op de oostflank van de Andes in het uiterste zuidwesten, in Putumayo en Nariño. In Ecuador langs de hele oostflank. In Peru op de oostflank, vaak op uitlopende bergruggen, onderbroken zuidwaarts tot Madre de Dios. Uit Bolivia niet bekend. Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in voetheuvelbos aan de oostflank in Ecuador en Peru naar de luide tweetonige fluittoon. De vogel zit vaak lang stil op een horizontale tak in de middelste etage.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk schaars en verdwijnt waar voetheuvelbos wordt gekapt.

Wetenschappelijke naam

Snowornis subalaris | (Sclater, 1861)

Sclater beschreef de soort in 1861 als Lipaugus subalaris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Snowornis werd in 2001 ingevoerd door Prum. De geslachtsnaam eert de Britse ornitholoog David W. Snow (1924–2009), gecombineerd met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn sub, 'onder', en alaris, 'van de vleugel', en verwijst naar de onderkant van de vleugel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.