Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Geelbuikpiha

Geelbuikpiha | Snowornis cryptolophus

Olivaceous Piha | Guardabosques oliváceo | Cricrió-oliváceo

De geelbuikpiha is een olijfgroene cotinga van het vochtige bergbos in de noordelijke Andes. Hij leeft meestal alleen in de onderlaag en de middelste etage, sluit zich soms aan bij gemengde groepen en laat zich weinig horen. Er zijn twee ondersoorten: een op de westflank in Colombia en het noordwesten van Ecuador en een op de oostflank.

Geelbuikpiha (Snowornis cryptolophus)
Foto: Mike's Birds from Riverside, CA, US — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Slecht bekend. Er wordt een korte ratel aan de soort toegeschreven. Meestal stil.

Luister: RoepXC262973

Opname: Jonas Nilsson — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–24 cm, een slanke vogel met een vrij lange staart en een donkere snavel met een lichtere basis. Het mannetje is overwegend olijfgroen, met helderder olijfgroene oorstreek en stuit en een deels verborgen zwarte kuif midden op de kruin. De vleugels zijn bruin met smalle olijfgroene randen. De onderdelen zijn olijfgroen met dunne witte streepjes van de onderkeel tot de buik; de onderstaartdekveren zijn citroengeel. Het vrouwtje is bruiner, met weinig of geen kuif. De ondersoort mindoensis op de westflank is kleiner, met verborgen roomwitte basissen aan de kuifveren.

Verwarrings­soorten

De grijsstaartpiha Snowornis subalaris heeft een askleurig grijze staart en een grijze buik, en leeft lager. De grauwe piha Lipaugus fuscocinereus is groter en geheel grijs. Sommige olijfkleurige tirannen en vrouwtjes van tityra's hebben een andere kop- en vleugeltekening en een ander gedrag.

Leefgebied

Vochtig lager bergregenwoud en nevelwoud in de subtropische zone, van de onderlaag tot de middelste etage, ruwweg tussen 1000 en 2300 m. Eet vruchten en grote geleedpotigen, die hij van een tak plukt, met een korte fladdervlucht pakt of in de lucht vangt. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia op de westflank van de westelijke cordillera vanaf Antioquia zuidwaarts (mindoensis) en in het boven-Magdalenadal in het uiterste zuiden. In Ecuador op de oostflank en in het noordwesten, in Pichincha (mindoensis). In Peru in het uiterste noorden en verder van het midden van Amazonas zuidwaarts tot Huánuco. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in nevelwoud langs bergwegen, bijvoorbeeld in de omgeving van Mindo in Ecuador of op de oostflank in Ecuador en het noorden van Peru. De vogel zit vaak lang stil en roept weinig; let op een grote, egaal olijfgroene vogel in een gemengde groep.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is plaatselijk schaars en wordt bedreigd door de kap van bergbos.

Wetenschappelijke naam

Snowornis cryptolophus | (Sclater & Salvin, 1877)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1877 als Lathria cryptolopha; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Snowornis werd in 2001 ingevoerd door Prum. De geslachtsnaam eert de Britse ornitholoog David W. Snow (1924–2009), gecombineerd met Grieks ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Grieks kryptos, 'verborgen', en lophos, 'kuif': 'met verborgen kuif'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Monji, Ecuador.