Alle soorten › Zangvogels › Cotinga's › Fluweelcotinga

Fluweelcotinga | Phoenicircus nigricollis

Black-necked Red Cotinga | Cotinga roja cuellinegra | Saurá-de-pescoço-preto

De fluweelcotinga is een rood-zwarte cotinga van het Amazone-regenwoud op terra firme in het noordwesten van het Amazonegebied. Mannetjes baltsen in losse groepen op vaste plekken in het bos. Buiten de baltsplaatsen leeft de soort teruggetrokken in de middelste etage en het bladerdak.

Fluweelcotinga (Phoenicircus nigricollis)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Mannetjes laten op de baltsplaats luide, schelle en piepende roepen horen. Elders meestal stil.

Luister: ZangXC431882

Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–25 cm. Het mannetje heeft een glanzend scharlakenrode kruin; de rest van de kop, keel, hals, rug en vleugels zijn fluweelzwart. Borst, buik en stuit zijn scharlakenrood; de staart is rood met een smalle zwarte eindband. Het vrouwtje is doffer: de kruin is roodachtig, de bovendelen zijn olijfbruin, de keel is grijsbruin en de onderdelen zijn roze-rood. Jonge mannetjes lijken eerst op het vrouwtje.

Verwarrings­soorten

Het mannetje is in het gidsgebied vrijwel onmiskenbaar. De zwartmaskertangare Ramphocelus nigrogularis is ook rood met zwart, maar kleiner, met een zwart masker en een zilverachtige snavelbasis, en leeft in groepjes langs water. De nauw verwante Phoenicircus carnifex leeft buiten het gidsgebied, in het noordoosten van het Amazonegebied en de Guyana's.

Leefgebied

Hoog, vochtig regenwoud op terra firme in het laagland, vooral op zandige of goed gedraineerde bodem, onder ongeveer 500 m. Eet vooral vruchten. Mannetjes baltsen in de middelste etage op vaste baltsplaatsen. Over het nest is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het oosten en zuidoosten van het Amazonegebied, onder meer in Caquetá, Vaupés en Amazonas. In Ecuador zeer plaatselijk in het noordoosten. In Peru in het noordoosten, vooral ten noorden van de Amazone in Loreto. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela en in het westen van Brazilië ten noorden van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in hoog terra-firme-bos in het noordoosten van Peru, bijvoorbeeld in de omgeving van Iquitos, of in het Colombiaanse Amazonegebied. Mannetjes op een baltsplaats zijn het actiefst in de vroege ochtend; luister naar hun schelle roepen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied is in het grootste deel van het verspreidingsgebied nog grotendeels intact, maar het bos verdwijnt plaatselijk langs rivieren en wegen.

Wetenschappelijke naam

Phoenicircus nigricollis | Swainson, 1832

Swainson beschreef de soort in 1832 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Phoenicircus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks phoinix, 'karmijnrood', en kerkos, 'staart'. De soortnaam komt van Latijn niger, 'zwart', en collum, 'hals', naar de zwarte hals. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Barcelos, Rio Negro, Brazilië.