Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Trompetvogels › Grijsvleugeltrompetvogel

Grijsvleugeltrompetvogel | Psophia crepitans

Grey-winged Trumpeter | Trompetero aligrís | Jacamim-de-costas-cinzentas

De grijsvleugeltrompetvogel is een gebochelde, langpotige grondvogel van het Amazone-regenwoud ten noorden van de Amazone en de Marañón. Groepen lopen rustig over de bosbodem en volgen vaak apen om gevallen vruchten op te rapen. Ze zijn vooral te horen aan hun diepe, rommelende ‘trompetgeluiden’.

Grijsvleugeltrompetvogel (Psophia crepitans)
Foto: jeanpaulboerekamps — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een diep, buikspreekachtig, rommelend gebrom van snel versnellende en weer vertragende tonen, vaak 's nachts of in de schemering. Bij onrust ook luide, schelle kreten en een kakelend alarm.

Luister: ZangXC1033699

Opname: Richard E. Webster — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

45–52 cm, met een kleine kop, een lange hals, een gebogen rug en lange poten. Het verenkleed is grotendeels fluweelzwart, met een paars, groen en brons glanzend veld aan de onderkant van de hals en op de borst. Op de onderrug ligt een grote, aslichtgrijze vlek, gevormd door de lange binnenste armpennen, die als een cape over de rug hangen. De snavel is kort en groenig tot geelachtig, de poten zijn groenig tot grijs. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De witvleugeltrompetvogel Psophia leucoptera, ten zuiden van de Amazone en de Marañón in Peru en Bolivia, heeft een witte in plaats van een grijze rugvlek; de twee soorten komen niet samen voor en worden door de grote rivieren gescheiden. Hokko's zoals de mesbekpauwies Mitu tuberosum zijn groter, met een zware rode snavel en een kastanjebruine of witte buik.

Leefgebied

Hoog, vochtig regenwoud op terra firme in het laagland, ook in seizoensoverstroomd bos langs rivieren. Zoekt in groepen van enkele tot ruim tien vogels op de bosbodem naar gevallen vruchten, insecten en andere kleine dieren. Overnacht hoog in bomen. Broedt in een boomholte; de hele groep helpt bij het grootbrengen van de jongen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het oostelijke laagland, in het Amazone- en Orinocogebied. In Ecuador in het noordoostelijke Amazonelaagland. In Peru alleen in het noordoosten, ten noorden van de Amazone en de Marañón. Niet in Bolivia. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, de Guyana's en het Braziliaanse Amazonegebied ten noorden van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Groepen lopen al bij de geringste verstoring stilletjes weg; de beste kans bestaat op rustige paden in groot, weinig bejaagd bos, vroeg in de ochtend. Wie de diepe brom 's nachts of 's morgens vroeg hoort, weet dat er een groep in de buurt is.

Staat van instandhouding

Verdwijnt snel waar wordt gejaagd en is daardoor in de omgeving van dorpen en wegen vaak afwezig. Is afhankelijk van groot, aaneengesloten bos en lijdt onder de ontbossing van het Amazonegebied.

Wetenschappelijke naam

Psophia crepitans | Linnaeus, 1758

Linnaeus beschreef de soort in 1758 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Psophia voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks psophos, 'geluid, lawaai', naar de luide roep van trompetvogels. De soortnaam is Latijn crepitans, 'ratelend, krakend', naar de roep. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.