Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Trompetvogels › Witvleugeltrompetvogel

Witvleugeltrompetvogel | Psophia leucoptera

Pale-winged Trumpeter | Trompetero aliblanco | Jacamim-de-costas-brancas

De witvleugeltrompetvogel is een gebochelde, langpotige grondvogel van het Amazone-regenwoud ten zuiden van de Amazone en de Marañón. Groepen lopen rustig over de bosbodem en volgen vaak apen om gevallen vruchten op te rapen. Hij is de zuidelijke tegenhanger van de grijsvleugeltrompetvogel en verschilt vooral door de witte rugvlek.

Witvleugeltrompetvogel (Psophia leucoptera)
Foto: Rodrigo Mariaca — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een diep, buikspreekachtig, rommelend gebrom van tonen die eerst versnellen en daarna vertragen, vaak 's nachts of in de schemering. Bij onrust ook luide, schelle kreten en een kakelend alarm.

Luister: ZangXC776914

Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

45–52 cm, met een kleine kop, een lange hals, een gebogen rug en lange poten. Het verenkleed is grotendeels fluweelzwart, met een paars en brons glanzend veld aan de onderkant van de hals. Op de onderrug ligt een grote witte vlek, gevormd door de lange binnenste armpennen, die als een cape over de rug hangen; in vlucht zijn de vleugels verder zwart. De snavel is kort en groenig tot geelachtig, de poten zijn groenig tot grijs. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grijsvleugeltrompetvogel Psophia crepitans, ten noorden van de Amazone en de Marañón, heeft een aslichtgrijze in plaats van een witte rugvlek; de twee soorten komen niet samen voor en worden door de grote rivieren gescheiden. Hokko's zoals de mesbekpauwies Mitu tuberosum zijn groter, met een zware rode snavel en een kastanjebruine buik, en hebben geen lichte rugvlek.

Leefgebied

Hoog, vochtig regenwoud op terra firme in het laagland en de lage voetheuvels, ook seizoensoverstroomd bos langs rivieren, meestal onder 500 m. Zoekt in groepen van enkele tot ruim tien vogels op de bosbodem naar gevallen vruchten, insecten en andere kleine dieren. Overnacht hoog in bomen. Broedt in een boomholte; de hele groep helpt bij het grootbrengen van de jongen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Peru in het Amazonelaagland ten zuiden van de Amazone en de Marañón, oostelijk van de Andes. In Bolivia in het laagland van het noorden en midden van het land. Niet in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van het Braziliaanse Amazonegebied ten zuiden van de Amazone.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Groepen lopen bij verstoring stilletjes weg; de beste kans bestaat op rustige paden in groot, weinig bejaagd bos, vroeg in de ochtend, bijvoorbeeld in beschermde gebieden in het zuidoosten van Peru. Wie de diepe brom 's nachts of 's morgens vroeg hoort, weet dat er een groep in de buurt is.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Verdwijnt snel waar wordt gejaagd en is daardoor in de omgeving van dorpen en wegen vaak afwezig. Is afhankelijk van groot, aaneengesloten bos en lijdt onder de ontbossing van het Amazonegebied.

Wetenschappelijke naam

Psophia leucoptera | Spix, 1825

Spix beschreef de soort in 1825 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Psophia werd in 1758 ingevoerd door Linnaeus. De geslachtsnaam komt van Grieks psophos, 'geluid, lawaai', naar de luide roep van trompetvogels. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en -pteros, 'gevleugeld'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Linkeroever van de Rio Madeira, Brazilië.