Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Koerlan › Koerlan
Koerlan | Aramus guarauna
Limpkin | Carrao | Carão
De koerlan is een grote, bruine, wit gespikkelde moerasvogel met lange poten en een lange, licht gebogen snavel. Hij is de enige soort in zijn familie en leeft vooral van grote zoetwaterslakken (appelslakken), die hij met de snavel uit de schelp trekt. Zijn luide, klagende roep klinkt vaak 's nachts over moerassen en oevers.
Geluid
Een luide, klagende, schelle kreet, vaak weergegeven als krr-ieuw, herhaald en vaak in een reeks, vooral 's nachts, in de schemering en bij bewolkt weer. Ook klokkende tonen.
Opname: Carlos Delgado JUMABITA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
64–71 cm, met een lange hals, lange donkergrijze poten en een lange, aan de punt licht gebogen snavel, die geelachtig is met een donkere punt. Het verenkleed is donker olijfbruin, met witte streepjes en vlekken op kop, hals, rug en vleugeldekveren; de kop en keel zijn lichter. In vlucht houdt hij hals en poten gestrekt en maakt hij korte, schokkende slagen. De seksen zijn gelijk; jongen zijn valer.
Verwarringssoorten
De groene ibis Mesembrinibis cayennensis is donkerder groenachtig, zonder witte vlekken, met een sterker gebogen, donkere snavel en kortere poten. De maskeribis Phimosus infuscatus is kleiner en donker, met een roze snavel en een kale roze huid in het gezicht. Jonge rosse tijgerroerdompen Tigrisoma lineatum zijn fijn gebandeerd in plaats van wit gestreept en hebben een rechte, puntige snavel.
Leefgebied
Zoetwatermoerassen, overstroomde graslanden, oevers van meren en cochas, trage rivieren en moerasbos, ook rijstvelden en irrigatiekanalen, vooral in het laagland, plaatselijk tot circa 1500 m. Leeft vooral van appelslakken, daarnaast van zoetwatermossels, kreeftachtigen en andere kleine dieren. Het nest is een platform van plantenmateriaal in dichte oevervegetatie, een struik of laag in een boom boven of nabij water.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland van het Caribisch gebied, het Magdalenadal, de Llanos en het Amazonegebied. In Ecuador in het westelijke laagland, vooral in het stroomgebied van de Guayas, en in het oostelijke Amazonelaagland. In Peru vooral in het Amazonelaagland, plaatselijk in het noordwesten. In Bolivia verspreid in het laagland, vooral in de natte savannen van de Beni. Niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Florida en Mexico tot Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Rond moerassen en overstroomde graslanden in de Llanos, de Beni en de vlakte van de Guayas, waar vogels op open plekken op slakken jagen of op een paal of boom zitten. Lege appelslakkenschelpen langs de waterkant verraden zijn aanwezigheid; 's avonds en 's nachts is de roep te horen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijd verbreid, maar hangt af van moerassen met een goede slakkenstand en verdwijnt waar wetlands worden drooggelegd.
Wetenschappelijke naam
Aramus guarauna | (Linnaeus, 1766)
Linnaeus beschreef de soort in 1766 als Scopolax Guarauna; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Aramus werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam, die Vieillot in 1816 gaf, komt van Grieks aramos, een soort reiger die door Hesychius wordt genoemd. De soortnaam komt van Guaráuna, een Tupi-naam voor een zwarte vogel, toegepast op een soort moerasvogel; de naam staat al bij Marcgrave (1648). Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Zuid-Amerika.