Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Futenkoeten › Kleine fuutkoet

Kleine fuutkoet | Heliornis fulica

Sungrebe | Pájaro cantil | Picaparra

De kleine fuutkoet is een slanke, laag in het water liggende vogel van rustige, beschaduwde oevers in het tropische laagland. Hij zwemt met knikkende kop langs overhangende takken en verschuilt zich bij onraad in de oevervegetatie. Het mannetje draagt de pas uitgekomen jongen in huidplooien onder de vleugels mee, zelfs in vlucht.

Kleine fuutkoet (Heliornis fulica)
Foto: Jorge Obando Gutierrez — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Meestal stil. Soms een reeks korte, holle, wat blaffende tonen, vooral vanuit dichte oevervegetatie.

Luister: ZangXC790481

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

26–33 cm, met een lange, dunne hals, een puntige snavel en een vrij lange, brede staart met een witte eindzoom. Kruin en achterhals zijn zwart, met een witte wenkbrauwstreep en een witte streep langs de zijkant van de hals; keel en voorhals zijn wit. De bovendelen zijn olijfbruin, de onderdelen witachtig. De poten zijn opvallend zwart en geel gebandeerd. Bij het vrouwtje zijn de wangen roestbruin en is de snavel in de broedtijd roodachtig; het mannetje heeft lichte wangen.

Verwarrings­soorten

De Amerikaanse dodaars Tachybaptus dominicus is gedrongen en grijs, met een geel oog, zonder gestreepte kop en vrijwel zonder staart. De dikbekfuut Podilymbus podiceps is bruiner en zwaarder, met een korte, dikke snavel. Vrouwtjes van de Amerikaanse slangenhalsvogel Anhinga anhinga zwemmen ook laag in het water, maar zijn veel groter, met een lichtbruine hals en een lange, dolkvormige snavel.

Leefgebied

Trage rivieren, beken, kreken en oxbowmeren (cochas) met dichte, overhangende oevervegetatie, ook moerasbos en overstroomd bos, in het laagland, meestal onder 500 m. Zoekt zwemmend en langs de oever naar insecten, spinnen, kreeftachtigen, kikkers en kleine vissen. Het nest is een platform van takjes en plantenmateriaal op een tak of in struikgewas boven het water.

Verspreiding en trek

In Colombia verspreid in het laagland ten westen en ten oosten van de Andes, ook in de Llanos en het Amazonegebied. In Ecuador in het westelijke laagland en het oostelijke Amazonelaagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Niet op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot het noordoosten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vaar langzaam met een kano of boot langs beschaduwde oevers van cochas en zijrivieren in het Amazonelaagland, vooral in de vroege ochtend; de vogel zwemt vaak vlak onder overhangende takken en duikt weg in de vegetatie als een boot nadert.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijd verbreid, maar is afhankelijk van ongestoorde oevers met dichte vegetatie en verdwijnt waar oevers worden ontbost.

Wetenschappelijke naam

Heliornis fulica | (Boddaert, 1783)

Boddaert beschreef de soort in 1783 als Colymbus fulica; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Heliornis werd in 1791 ingevoerd door Bonnaterre. De geslachtsnaam komt van Grieks hēlios, 'zon', en ornis, 'vogel'. De soortnaam is Latijn fulica, 'meerkoet'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.