Alle soorten › Kraanvogelachtigen › Rallen › Kastanjekopral

Kastanjekopral | Anurolimnas castaneiceps

Chestnut-headed Crake | Polluela cabecicastaña | Sanã-de-cabeça-castanha

De kastanjekopral is een middelgrote ral van de bosbodem in het Amazonelaagland en de uitlopers van de Andes. Hij leeft verborgen in dichte ondergroei, vaak langs beken en in vochtige bosranden, en wordt vooral opgemerkt aan zijn luide duetten. Het contrast tussen de kastanjebruine kop en borst en het donkere lichaam onderscheidt hem van andere rallen in dit bos.

Kastanjekopral (Anurolimnas castaneiceps)
Foto: Emma Oxford — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, ritmisch duet van herhaalde, klinkende tonen, ongeveer tuu-tuk, tuu-tuk, dat lang kan aanhouden; vooral in de vroege ochtend en de schemering.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

20–23 cm, gedrongen, met een vrij korte staart. Kop, hals en borst zijn warm kastanjebruin; bovendelen, vleugels en staart donker olijfbruin, buik en flanken donker bruinzwart. De snavel is groenachtig geel, de iris rood en de poten rood tot roodbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn doffer, met minder kastanjebruin op kop en borst.

Verwarrings­soorten

De effen bosral Amaurolimnas concolor is gelijkmatig roodbruin, zonder contrast tussen kop en lichaam, en van onderen lichter. De roestkapral Rufirallus viridis is kleiner, met alleen een roestbruine kruin, een grijs gezicht en roestbruine onderdelen, en leeft in open, grazig terrein. De cayennebosral Aramides cajaneus is veel groter, met een grijze hals, een roestbruine borst en een zwarte achterbuik.

Leefgebied

Dichte ondergroei van vochtig laagland- en voetheuvelbos, vooral langs beken, in moerassige laagten, Heliconia-ruigten en oud secundair bos, tot ongeveer 1200 m. Zoekt op de bosbodem naar insecten en andere ongewervelde dieren. Het nest ligt laag in dichte vegetatie.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuidoosten, ten oosten van de Andes. In Ecuador in het Amazonelaagland en op de lage oostflank. In Peru in het Amazonelaagland en de uitlopers, vooral in het noorden en midden. In Bolivia in het noorden. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Braziliaans Amazonië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend langs bosbeken en vochtige bosranden in het laagland en de uitlopers aan de oostkant van de Andes. Vogels reageren op elkaars duet, maar blijven meestal in de dekking; wachten bij een open plek in de ondergroei geeft de meeste kans om er een te zien.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is gebonden aan bos en verdwijnt plaatselijk door ontbossing, maar het verspreidingsgebied is groot.

Wetenschappelijke naam

Anurolimnas castaneiceps | (Sclater & Salvin, 1869)

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1869 als Porzana castaneiceps; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Anurolimnas werd in 1893 ingevoerd door Sharpe. De geslachtsnaam komt van Grieks an-, 'zonder', en oura, 'staart', met Nieuwlatijn limnas, 'ral', naar de korte staart. De soortnaam komt van Latijn castaneus, 'kastanjebruin', en -ceps, 'kop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.