Alle soorten › Scharrelaarachtigen › IJsvogels › Groene ijsvogel

Groene ijsvogel | Chloroceryle americana

Green Kingfisher | Martín pescador verde | Martim-pescador-pequeno

De groene ijsvogel is een kleine, donkergroene ijsvogel met een witte halsband, en de meest verspreide ijsvogel van het gidsgebied. Hij komt voor aan vrijwel elk helder water, van brede rivieren in het laagland tot snelstromende beken in de Andesdalen. In de vlucht valt het vele wit aan de zijkanten van de staart op.

Groene ijsvogel (Chloroceryle americana)
Foto: Giles Laurent — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droog, klikkend tik of tsjik, vaak herhaald, en een zacht, zoemend ratelen in de vlucht.

Luister: ZangXC1018916

Opname: Franco Vushurovich — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–21 cm, met een lange, zwarte snavel en een kleine kuif. De bovendelen zijn donker olijfgroen, met rijen witte vlekjes op de vleugels; de buitenste staartpennen zijn grotendeels wit. Keel en halsband zijn wit. Het mannetje heeft een brede roodbruine borstband en groene vlekken op de flanken, de buik is wit. Het vrouwtje heeft geen roodbruin, maar twee groene, gevlekte banden over de witte borst. Jonge vogels lijken op het vrouwtje, met lichte vlekjes op de kop.

Verwarrings­soorten

De Amazone-ijsvogel Chloroceryle amazona heeft dezelfde kleuren, maar is veel groter, met een zwaardere snavel, weinig of geen witte vlekken op de vleugels en geen wit in de staart. De groen-bruine ijsvogel Chloroceryle inda heeft een geheel roodbruine onderkant. De groene dwergijsvogel Chloroceryle aenea is veel kleiner, met een oranje-roodbruine onderkant.

Leefgebied

Rivieren, beken, meren, kanalen, vijvers en mangroven, zowel in open land als langs bosranden; geeft de voorkeur aan helder, ondiep water. Van zeeniveau tot ongeveer 1500 m, plaatselijk hoger in droge Andesdalen. Zit laag op een tak, steen of draad boven het water en duikt naar kleine vissen; bidt soms kort. Het nest ligt in een zelfgegraven gang in een oever.

Verspreiding en trek

In Colombia wijdverspreid in het laagland en in de Andesdalen. In Ecuador in het westelijk en oostelijk laagland en in de lagere dalen. In Peru in het Amazonelaagland en de uitlopers en in het noordwesten. In Bolivia in het laagland en de lagere Andesdalen. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van het zuiden van de Verenigde Staten tot het midden van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs heldere, ondiepe rivieren en beken met stenen oevers, ook in open landbouwgebied. Hij vliegt snel en laag over het water en roept daarbij vaak zijn klikkende tik; let bij het landen op het wit in de staart.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Algemeen en wijdverspreid; gevoelig voor vertroebeling en vervuiling van rivieren, onder meer door goudwinning.

Wetenschappelijke naam

Chloroceryle americana | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Alcedo americana; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chloroceryle werd in 1848 ingevoerd door Kaup. De geslachtsnaam combineert Grieks khlōros, 'groen', met het geslacht Ceryle (van Grieks kērulos, een mythische zeevogel). De soortnaam is Latijn voor 'Amerikaans'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.