Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Grote glansvogel
Grote glansvogel | Jacamerops aureus
Great Jacamar | Jacamar grande | Jacamaraçu
De grote glansvogel is de grootste glansvogel, met een dikke, licht gebogen snavel die meer aan een trogon of motmot doet denken dan aan de dunne naaldsnavel van andere glansvogels. Hij zit lang roerloos rechtop op middelhoogte in het binnenste van vochtig laaglandbos. Vaak verraadt alleen zijn lange, klagende fluittoon zijn aanwezigheid.
Geluid
Een lange, luide, klagende fluittoon die stijgt en weer daalt, als wieeee-oeuw, met een wat katachtige klank; daarnaast korte kjow-roepen.
Opname: GABRIEL LEITE — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
25–30 cm, met een zware, zwarte, licht gebogen snavel en een lange, getrapte staart. De bovendelen zijn glanzend metaalgroen met een gouden of koperen weerschijn. De onderdelen zijn roestbruin tot kaneelkleurig. Het mannetje heeft een witte band over de onderkeel, die bij het vrouwtje ontbreekt. De onderkant van de staart is blauwzwart.
Verwarringssoorten
De roodstaartglansvogel Galbula ruficauda en andere Galbula-soorten zijn veel kleiner en slanker, met een dunne, rechte snavel. Trogons (Trogon) zitten ook stil en rechtop, maar hebben een korte, brede snavel en een staart met witte banden of randen. De zwartrugglansvogel Brachygalba salmoni is veel kleiner en donkerder.
Leefgebied
Het binnenste van hoog, vochtig oerbos, ook várzea-bos en bos langs beken, van het laagland tot ongeveer 800 m, plaatselijk hoger op de voetheuvels. Zit lang stil op middelhoogte en vangt grote insecten, zoals vlinders, wespen, kevers en cicaden, die hij van bladeren of uit de lucht pikt. Broedt in een holte in een termietennest in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland langs de Pacifische kust, in het noorden, en ten oosten van de Andes. In Ecuador in het noordwesten en in het oostelijke laagland. In Peru in het Amazonelaagland. In Bolivia in het noorden en het laagland aan de voet van de Andes. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica tot de Guyana's en Amazonisch Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in ongestoord laaglandbos naar de lange, klagende fluittonen en zoek dan op middelhoogte langs de stammen; de vogel zit vaak minutenlang zonder te bewegen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van ongestoord bos en verdwijnt waar het bos wordt gekapt of sterk versnipperd.
Wetenschappelijke naam
Jacamerops aureus | (Müller, 1776)
Müller beschreef de soort in 1776 als Alcedo aurea; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Jacamerops werd in 1830 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam combineert Frans jacamar (volgens sommige bronnen van een Tupi-Guaraní-naam die Marcgrave optekende) met Grieks merops, 'bijeneter'. De soortnaam is het Latijnse bijvoeglijk naamwoord aureus, 'goudkleurig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Berbice, Guyana.