Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Kortstaartglansvogel

Kortstaartglansvogel | Galbalcyrhynchus leucotis

White-eared Jacamar | Jacamará orejiblanco | Ariramba-de-orelha-branca

De kortstaartglansvogel is een gedrongen, kastanjebruine glansvogel met een dikke, roze snavel en een witte oorvlek, van rivieroevers en meertjes in het westen van het Amazonegebied. Hij leeft in groepjes van twee tot zes vogels die dicht bij elkaar op open takken boven het water zitten. Met zijn korte staart en zware snavel wijkt hij sterk af van de slanke Galbula-glansvogels.

Kortstaartglansvogel (Galbalcyrhynchus leucotis)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, scherpe, stijgende fluittonen, als pieeej, en korte trillers; groepjes roepen vaak samen.

Luister: ZangXC764005

Opname: Guilherme de Melo Becher — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

19–21 cm, met een zware, lange, roze tot zalmrode snavel en een korte staart. Het lichaam is diep kastanjebruin. De kruin is zwartbruin, en achter het oog zit een opvallende witte oorvlek. Vleugels en staart zijn donker, zwartachtig met een groene glans. De poten zijn roze. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De purusglansvogel Galbalcyrhynchus purusianus is vergelijkbaar maar mist de witte oorvlek, heeft een lichtere, roestbruine kop en leeft ten zuiden van de Amazone. Galbula-glansvogels zoals de roodstaartglansvogel Galbula ruficauda zijn slanker en glanzend groen, met een dunne, zwarte snavel en een lange staart.

Leefgebied

Randen van várzea-bos, oevers van rivieren, oxbowmeren en zijkanalen, en palmmoerassen, in het laagland tot ongeveer 400 m. Zit op open takken langs het water en vliegt uit naar vliegende insecten, zoals vlinders, libellen en wespen. Broedt in een gang in een termietennest of in een aarden oever.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuidoosten, in het Amazonegebied. In Ecuador in het oostelijke laagland. In Peru in het noordoosten, ten noorden van de Amazone en de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het westen van Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vaar langs oevers van oxbowmeren en zijkanalen in het oostelijke laagland van Ecuador en Peru en kijk naar open takken boven het water; groepjes zitten daar vaak dicht bij elkaar.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een vrij groot verspreidingsgebied in het Amazonelaagland, waar haar leefgebied langs rivieren grotendeels intact is.

Wetenschappelijke naam

Galbalcyrhynchus leucotis | des Murs, 1845

Des Murs beschreef de soort in 1845 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Galbalcyrhynchus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam combineert Galbula (glansvogels), Alcyone (een ijsvogelgeslacht) en Grieks rhunkhos, 'snavel'. De soortnaam leucotis komt van Grieks leukos, 'wit', en ous (ōtos), 'oor': 'witoorig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bogotá, Colombia.