Alle soorten › Glansvogelachtigen › Glansvogels › Zwartrugglansvogel

Zwartrugglansvogel | Brachygalba salmoni

Dusky-backed Jacamar | Jacamará dorsioscuro | Ariramba-de-dorso-escuro

De zwartrugglansvogel is een kleine, donkere glansvogel met een kaneelbruine buik, van vochtig bos in het noordwesten van Colombia en het oosten van Panama. Hij leeft in paartjes of familiegroepjes die langs open plekken en beekoevers vanaf takken op vliegende insecten jagen. Een geïsoleerde populatie in het noorden van Bolívar werd vroeger als aparte ondersoort beschouwd.

Zwartrugglansvogel (Brachygalba salmoni)
Foto: gailhampshire from Cradley, Malvern, U.K — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De roep is een stijgend swiet of fiet, soms uitgebreid tot een langere reeks. De zang is ingewikkelder en gevarieerder.

Luister: ZangXC504847

Opname: Iván Lau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

17–18 cm, met een lange, rechte, zwarte snavel en een vrij korte staart. Bovendelen, borst en flanken zijn donker groenzwart, bij versleten vogels blauwachtig. De wangen zijn roetkleurig. De buik en de onderborst zijn kaneelbruin. Het mannetje heeft een witte of witachtige keel, het vrouwtje een geelbruine keel.

Verwarrings­soorten

De roodstaartglansvogel Galbula ruficauda is groter en glanzend groen, met een langere staart met roestbruine buitenpennen. De grote glansvogel Jacamerops aureus is veel groter, met een dikke, gebogen snavel en glanzend goudgroene bovendelen.

Leefgebied

Vochtig oerbos en secundair bos, vooral aan randen zoals open plekken en beekoevers, minder in het binnenste van het bos, van het laagland tot ongeveer 700 m. Vliegt vanaf een tak uit naar vliegende insecten, vaak in paartjes of kleine familiegroepjes. Het nest is vermoedelijk een gang in een aarden wal, maar is nog niet beschreven.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het noorden van Chocó, het noorden van Antioquia en het zuiden van Córdoba, met een geïsoleerde populatie in het noorden van Bolívar. Ontbreekt in Ecuador, Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Darién in het oosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek langs beken, bosranden en open plekken in het laagland van noordelijk Chocó en het noorden van Antioquia naar paartjes op takken boven het water of aan de rand van het bos.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is klein, en de geïsoleerde populatie in Bolívar kan gevoelig zijn voor het verlies van bos.

Wetenschappelijke naam

Brachygalba salmoni | Sclater & Salvin, 1879

Sclater & Salvin beschreef de soort in 1879 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Brachygalba werd in 1854 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks brakhus, 'kort', met Galbula, het geslacht van de glansvogels. De soortnaam salmoni eert Thomas Knight Salmon (1841–1878), Brits ingenieur, van 1870 tot 1877 staatsingenieur in Colombia, natuuronderzoeker, verzamelaar en eierverzamelaar. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Nechí, Antioquia, Colombia.