Alle soorten › Trogonachtigen › Trogons › Guyanatrogon
Guyanatrogon | Trogon violaceus
Guianan Trogon | Trogón violáceo | Surucuá-violáceo
De Guyanatrogon is een kleine, geelbuikige trogon van het Guyanaschild: het oosten van Venezuela, de Guyana's en het aangrenzende noorden van Brazilië. In het gidsgebied komt hij niet of nauwelijks voor. Hij werd vroeger samen met goulds trogon en de amazonetrogon als één soort beschouwd, en veel oudere meldingen uit het gidsgebied hebben op die laatste betrekking.
Geluid
Een lange reeks snelle, holle fluittonen, kjoe-kjoe-kjoe-kjoe, gelijkmatig van tempo. Daarnaast rollende, tetterende roepjes.
Opname: Ricardo Gagliardi — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
23–25 cm. Het mannetje heeft een violetblauwe kop en borst met een zwart masker en zwarte keel, en een kale gele huid rond het oog. Een smalle witte band scheidt de borst van de gele buik. De bovendelen zijn metaalgroen, de vleugel lijkt door fijne zwart-witte tekening donker grijsbruin. De onderstaart is fijn zwart-wit gebandeerd met brede witte punten. Het vrouwtje is donkergrijs op kop en bovendelen, met witte boogjes boven en onder het oog en een doffere gele buik.
Verwarringssoorten
De amazonetrogon Trogon ramonianus van het Amazonegebied lijkt sterk en is in het veld vooral door het verspreidingsgebied en het geluid te onderscheiden. De groenrugtrogon Trogon viridis is groter; het mannetje heeft een lichtblauwe oogring en een grotendeels witte onderstaart. De amazonezwartkeeltrogon Trogon rufus heeft bij het mannetje een groene kop en borst; het vrouwtje is bruin.
Leefgebied
Randen en open plekken van vochtig laaglandbos, galerijbos, secundair bos en bosjes in savannegebied. Eet vruchten en insecten, die hij al fladderend pakt na een korte uitval van een tak. Graaft een nestholte in een wespen-, mieren- of termietennest of in rot hout.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In het gidsgebied hooguit in het uiterste oosten van Colombia, langs de Orinoco aan de grens met Venezuela; het voorkomen daar is niet zeker. Meldingen uit het Colombiaanse Amazonegebied, Ecuador, Peru en Bolivia betreffen vrijwel zeker de amazonetrogon. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het oosten van Venezuela, op Trinidad, in de Guyana's en in het aangrenzende noorden van Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Een geelbuikige kleine trogon in het Amazonelaagland van het gidsgebied is vrijwel altijd de amazonetrogon. Alleen in het uiterste oosten van Colombia, bij de Orinoco, is de Guyanatrogon te verwachten; let daar op het geluid en noteer de waarneming zorgvuldig.
Staat van instandhouding
Niet geëvalueerd als aparte soort. Elders in zijn verspreidingsgebied plaatselijk algemeen tot schaars.
Wetenschappelijke naam
Trogon violaceus | Gmelin, 1788
Gmelin beschreef de soort in 1788 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Trogon werd in 1760 ingevoerd door Brisson. De geslachtsnaam komt van Grieks trōgōn, 'knabbelend', van trōgō, 'knagen'; trogons knagen hun nestholte uit in rot hout. Violaceus is Latijn voor 'violet', naar de paarsblauwe kop en borst van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Suriname.