Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Hoornhokko
Hoornhokko | Pauxi unicornis
Horned Curassow | Paujil unicornio | Mutum-de-chifre
De hoornhokko is een grote hokko met een rechtopstaande, grijsblauwe hoorn op het voorhoofd. Hij komt alleen voor in de Andesvoetheuvels van Bolivia. De soortnaam unicornis betekent 'eenhoorn'. De vogels uit de Cerros del Sira in Peru werden vroeger tot deze soort gerekend en worden nu als de aparte sirahokko beschouwd.
Van deze soort bestaat geen foto van een levende wilde vogel met een geschikte Creative Commons-licentie. Heb je er een die aan de regels voldoet? Stuur hem in.
Geluid
Het mannetje laat een zeer laag, brommend mmm-mmm horen, vooral in het donker voor zonsopgang; het geluid draagt ver maar de herkomst is slecht te bepalen. De geluiden zijn verder weinig beschreven.
Opname: Rob Gordijn — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
85–95 cm. Glanzend zwart met een witte onderbuik en onderstaart en een witte staartpunt; de snavel is rood, de poten roodachtig. Op het voorhoofd staat een lange, min of meer cilindrische, grijsblauwe hoorn die schuin omhoog wijst. Een kuif ontbreekt. De seksen lijken op elkaar. Jonge vogels hebben een kortere hoorn.
Verwarringssoorten
De sirahokko Pauxi koepckeae heeft een kortere, ronde helm en leeft alleen in Peru; de verspreidingsgebieden overlappen niet. De mesbekpauwies Mitu tuberosum leeft lager in het Amazonelaagland, heeft een hoge, rode snavel zonder hoorn en een roodbruine onderbuik. Sjakohoenders zoals Spix' sjakohoen Penelope jacquacu zijn kleiner, bruin, hebben een rode keellel en zitten vaker in de bomen.
Leefgebied
Dicht, vochtig voetheuvelbos en lager bergbos op steile hellingen en in ravijnen, ruwweg tussen 450 en 1200 m. Zoekt vooral op de bosbodem naar gevallen vruchten, zaden en noten. Broedbiologie is weinig bekend; het nest is vermoedelijk, zoals bij verwante hokko's, een platform van takken in een boom.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Endemisch voor Bolivia: de oostflank van de Andes in Cochabamba en Santa Cruz, met bekende vindplaatsen in de nationale parken Amboró, Carrasco en Isiboro Sécure. Niet in Colombia, Ecuador en Peru.
Hoe en wanneer kijken
De soort leeft in afgelegen, steile bosgebieden en is door jacht schuw. Waarnemingen komen vooral uit de afgelegen delen van Amboró en Carrasco; in de vroege ochtend is het lage gebrom van het mannetje de beste aanwijzing.
Staat van instandhouding
Bedreigd. De stand is klein en versnipperd; betrouwbare aantallen ontbreken. De belangrijkste bedreigingen zijn jacht en het omzetten van bos in landbouwgrond, onder meer voor coca, en nieuwe wegen die het leefgebied verder versnipperen.
Wetenschappelijke naam
Pauxi unicornis | Bond & Meyer de Schauensee, 1939
Bond & Meyer de Schauensee beschreef de soort in 1939 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Pauxi werd in 1813 ingevoerd door Temminck. De geslachtsnaam komt van 'Pauxi', bij Nieremberg (1635) en Hernández (1651), naar Spaans paují, 'pauw', een naam voor allerlei grote hoenderachtigen in tropisch Amerika. De soortnaam komt van Latijn unicornis, 'eenhoornig', naar de hoornvormige knobbel op de kop. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bolivia.