Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Humboldts saffierkolibrie

Humboldts saffierkolibrie | Chrysuronia humboldtii

Humboldt's Sapphire | Zafiro de Humboldt | Safira-de-humboldt

Humboldts saffierkolibrie is een kolibrie van de mangroven langs de Pacifische kust, van het uiterste zuidoosten van Panama tot het noordwesten van Ecuador. Hij is sterk gebonden aan de theemangrove en leeft vrijwel alleen in een smalle kuststrook. Het mannetje heeft een diepblauw voorhoofd en een blauwe keel.

Humboldts saffierkolibrie (Chrysuronia humboldtii)
Foto: Danny Santana Rosero — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Er zijn weinig opnamen. Waarschijnlijk is de zang een herhaalde hoge frase van sissende noten en trillers; verder een dalend, piepend gekwetter.

Luister: ZangXC261731

Opname: Olaf Jahn — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een vrij rechte snavel: bij het mannetje koraalrood met een zwarte punt, bij het vrouwtje met een zwarte bovensnavel met rode basis en een roze ondersnavel met zwarte punt. Het mannetje heeft een diepblauw voorhoofd, een dof donker blauwgroene kruin, een blauw midden van de keel en blauwgroene tot groene wangen en borst; de staart is donker metaalgroen tot blauw, met grijze toppen aan de buitenste pennen. Het vrouwtje is groen van boven en grotendeels wit van onder, met groene vlekken op keel- en borstzijden; de staart is metaalgroen tot bronsgroen, met grijze toppen.

Verwarrings­soorten

Het mannetje van de blauwkopsaffierkolibrie Chrysuronia grayi heeft een geheel glinsterend blauwe kop en een staalblauwe staart en leeft in droge Andesdalen, niet aan de kust. Het mannetje van de paarsbuikkolibrie Chlorestes julie is kleiner, met een violetblauwe buik. Het mannetje van de kroonbosnimf Thalurania colombica heeft een violette buik, een zwarte snavel en een diep gevorkte staart; het vrouwtje is grijs van onder.

Leefgebied

Mangroven en aangrenzend nat secundair bos en bosranden, buiten de bloeitijd van de mangrove ook velden en struweel langs de kust, meestal onder 50 m. Het meest talrijk in mangroven met theemangrove, Pelliciera rhizophorae, waarvan hij de bloemen bezoekt; vangt ook kleine insecten.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in een smalle strook langs de Pacifische kust, van de grens met Panama zuidwaarts tot Nariño, zeer plaatselijk. In Ecuador alleen in het noordwesten, in Esmeraldas, waar hij zeer schaars is. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het uiterste zuidoosten van Panama.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in bloeiende mangroven langs de Pacifische kust, bijvoorbeeld rond Bahía Solano; een boottocht langs de mangroverand geeft het beste overzicht.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De stand wordt geschat op 20.000–50.000 volwassen vogels en neemt vermoedelijk af, vooral doordat mangroven worden omgezet in garnalenkwekerijen.

Wetenschappelijke naam

Chrysuronia humboldtii | (Bourcier & Mulsant, 1852)

Bourcier & Mulsant beschreef de soort in 1852 als Trochilus humboldtii; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chrysuronia werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam is een samentrekking van twee oude soortnamen van de bronsstaartsaffierkolibrie: chrysura (Grieks khrusos, 'goud', en oura, 'staart') en oenone. De soortnaam eert Alexander von Humboldt (1769–1859), Duits natuuronderzoeker en ontdekkingsreiziger die de Andes en het noorden van Zuid-Amerika bereisde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Mira, Esmeraldas, Ecuador.