Alle soorten › Gierzwaluwachtigen › Kolibries › Blauwkopsaffierkolibrie

Blauwkopsaffierkolibrie | Chrysuronia grayi

Blue-headed Sapphire | Zafiro cabeciazul | Safira-de-cabeça-azul

De blauwkopsaffierkolibrie is een kolibrie van droge, half open dalen in de Andes van zuidwest-Colombia en noord-Ecuador. Het mannetje heeft een geheel glinsterend blauwe kop en een koraalrode snavel. Hij leeft in struweel, bosranden en cultuurland, ook in tuinen rond Cali.

Blauwkopsaffierkolibrie (Chrysuronia grayi)
Foto: Mateo.gable — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een herhaalde korte, kwetterende frase die begint met een piepende noot. Verder korte tsjip-roepjes en een hoge, dalende ratel.

Luister: ZangXC836458

Opname: José María Loaiza B. — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

9–10 cm, met een vrij rechte snavel: bij het mannetje koraalrood met een zwarte punt, bij het vrouwtje met een zwarte bovensnavel met rode basis en een grotendeels roze ondersnavel met zwarte punt. Bij het mannetje zijn keel, gezicht en kruin diep glinsterend blauw en is de rest groen; de staart is donker staalblauw. Het vrouwtje is metaalgroen tot bronsgroen van boven en dof grijswit van onder, met bronsgroen op keel- en borstzijden; de staart is aan de basis bronsgroen en verder blauwzwart, met grijze toppen aan de buitenste pennen.

Verwarrings­soorten

Humboldts saffierkolibrie Chrysuronia humboldtii leeft in kustmangroven; het mannetje heeft alleen voorhoofd en keel blauw en een groenere staart. Het mannetje van de bronsstaartsaffierkolibrie Chrysuronia oenone heeft een koperbronzen staart en leeft op de oostflank. De andesamazilia Uranomitra franciae heeft zuiver witte onderdelen en een vrijwel zwarte snavel.

Leefgebied

Droog struweel, open bos, randen van hoger bos en cultuurland met struiken en tuinen, meestal tussen 500 en 2000 m, soms tot 2600 m. In droge dalen vaak bij cactussen en bloeiende struiken; komt ook naar voederflessen in iets hoger gelegen nevelwoud. Haalt nectar uit bloemen en vangt kleine insecten.

Verspreiding en trek

In Colombia in de dalen van het zuidwesten, van de Valle del Cauca zuidwaarts via het Patíadal tot in Nariño. In Ecuador in de noordelijke inter-Andesdalen, zuidwaarts tot Pichincha. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos en komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek bij bloeiende struiken en cactussen in de droge dalen, zoals het Patíadal en de droge hellingen rond Cali; in de omgeving van Cali komt hij ook aan voederflessen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort verdraagt struweel, cultuurland en tuinen.

Wetenschappelijke naam

Chrysuronia grayi | (Delattre & Bourcier, 1846)

Delattre & Bourcier beschreef de soort in 1846 als Trochilus Grayi; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chrysuronia werd in 1850 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam is een samentrekking van twee oude soortnamen van de bronsstaartsaffierkolibrie: chrysura (Grieks khrusos, 'goud', en oura, 'staart') en oenone. De soortnaam is een eponiem voor iemand met de achternaam Gray, mogelijk de Britse zoöloog George Robert Gray of zijn broer John Edward Gray, beiden van het British Museum. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Popayán, Cauca, Colombia.