Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Iquicocanastero

Iquicocanastero | Asthenes heterura

Maquis Canastero | Canastero de Iquico | Lenheiro-de-iquico

De iquicocanastero is een bruine canastero met roodbruine vleugels, endemisch voor de Andes van Bolivia. Hij leeft in halfvochtig tot droog bergstruweel en Polylepis-bos en is genoemd naar Iquico, bij La Paz. De soort verdraagt matig verstoord terrein en komt ook voor in struweel langs akkers en weiden.

Iquicocanastero (Asthenes heterura)
Foto: no rights reserved — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snelle, versnellende reeks piepende tonen. Een langere zang bestaat uit hoge, gespannen tonen die versnellen en dalen. De roep is een eentonige triller.

Luister: ZangXC149996

Opname: Dan Lane — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

16–17 cm, met een korte, rechte snavel en een lange, getrapte staart. Kruin, rug en stuit zijn bruin, de bovenstaartdekveren kastanjebruin en de vleugels grotendeels roodbruin. Een geelbruine wenkbrauwstreep en oogring. De borst is grijsachtig geelbruin. De middelste staartpennen zijn langer en donker roodbruin. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De roodbuikcanastero Asthenes dorbignyi heeft een roodbruine stuit en onderstaartdekveren en een witachtiger keel en borst. De andescanastero Asthenes modesta is bleker, met een kortere staart, en leeft in open grasland van de puna. De punadistelstaart Asthenes helleri en de zwartkeeldistelstaart Asthenes harterti hebben een rafelige, gevorkte staart en leven in vochtiger bos aan de boomgrens; de laatste heeft een zwarte keelvlek.

Leefgebied

Halfvochtig tot droog bergstruweel, open bos van Alnus en Polylepis, grasland met Festuca en verspreide struiken, en struikrijke heggen langs akkers, meestal tussen 3000 en 4200 m, plaatselijk vanaf 2500 m. Zoekt insecten in struiken en op de grond. Over de broedbiologie is niets bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Bolivia: op de oostflank van de Andes in La Paz en Cochabamba, met waarnemingen uit de tussenliggende departementen. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Vogels in het noordwesten van Argentinië (Jujuy, Salta, Tucumán) worden door sommige auteurs tot deze soort gerekend.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek in struweel en Polylepis-bosjes in de dalen rond La Paz en in het nationaal park Tunari boven Cochabamba; de vogel zingt vroeg in de ochtend vanaf een struik.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, eerder als kwetsbaar beschouwd. De stand gaat vermoedelijk achteruit door het verdwijnen van Polylepis-bos, maar de soort komt ook in weiden en akkerland met struiken voor.

Wetenschappelijke naam

Asthenes heterura | (Berlepsch, 1901)

Berlepsch beschreef de soort in 1901 als Siptornis heterura; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Asthenes werd in 1853 ingevoerd door Reichenbach. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks asthenēs, 'onbeduidend', 'zwak'. De soortnaam komt van Grieks heteros, 'anders', en -ouros, '-staartig', naar de afwijkende staart. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Iquico, La Paz, Bolivia.