Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Juníntapaculo

Juníntapaculo | Scytalopus gettyae

Junin Tapaculo | Churrín de Junín | Tapaculo-de-junín

De juníntapaculo is een kleine, grijze tapaculo van het nevelwoud op de oostflank van de Andes in het departement Junín in centraal Peru. Hij werd pas in 2013 als nieuwe soort beschreven. Zijn zang, een snel herhaalde reeks stijgende frasen, onderscheidt hem van alle andere Scytalopus-soorten.

Juníntapaculo (Scytalopus gettyae)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snel herhaalde reeks korte, stijgende frasen, anders dan die van alle andere tapaculo's in het gebied.

Luister: ZangXC468112

Opname: Gunnar Engblom — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11–12 cm. Volwassen vogels zijn egaal grijs, met een wisselende hoeveelheid roodbruin op flanken en stuit. Het vrouwtje lijkt op het mannetje, maar heeft meer roodbruin. Jonge vogels zijn bruiner, met donkere bandering.

Verwarrings­soorten

In het veld is de zang het enige zekere kenmerk. De roodbuiktapaculo Scytalopus femoralis leeft lager en heeft kaneelkleurige, breed zwart gebandeerde flanken. Tschudi's tapaculo Scytalopus acutirostris is donkerder grijs, met een spitse snavel, en leeft vooral hoger, tot aan de boomgrens. De grootpoottapaculo Scytalopus macropus is veel groter en leeft langs beken. De jalcatapaculo Scytalopus frankeae leeft hoger, in struweel en bos aan de boomgrens.

Leefgebied

Dichte ondergroei van vochtig nevelwoud, tussen ongeveer 2300 en 3400 m. Zoekt op en vlak boven de grond naar kleine insecten en andere ongewervelden. Over de broedbiologie is niets bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Alleen in Peru, op de oostflank van de Andes in Junín. Bij de beschrijving was de soort bekend van twee plaatsen in één stroomgebied; sindsdien is hij op meer plekken in Junín vastgesteld. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in het nevelwoud langs de wegen die vanuit het hoogland van Junín naar de oostflank afdalen naar de snel herhaalde, stijgende frasen. Gebruik de zang als kenmerk: de grijze tapaculo's van het gebied lijken in kleed sterk op elkaar.

Staat van instandhouding

Gevoelig (Near Threatened). Het bekende verspreidingsgebied is zeer klein, en het nevelwoud op de oostflank van Junín wordt plaatselijk gekapt en afgebrand voor landbouw.

Wetenschappelijke naam

Scytalopus gettyae | Hosner, Robbins, Valqui H & Peterson, 2013

Hosner, Robbins, Valqui H & Peterson beschreef de soort in 2013 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam gettyae eert Caroline Marie Getty, natuurbeschermer bij de National Fish and Wildlife Foundation en kleindochter van J. Paul Getty. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cordillera Huaytapallana, Junín, Peru.