Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Kleine grondvink

Kleine grondvink | Geospiza fuliginosa

Small Ground Finch | Pinzón terrestre chico | Tentilhão-terrestre-pequeno

De kleine grondvink is de meest verspreide darwinvink en komt op vrijwel alle grotere eilanden van de Galápagos voor, van de kust tot de hoogste toppen. Hij eet vooral kleine zaden, maar pikt ook teken en andere parasieten van leguanen en reuzenschildpadden.

Kleine grondvink (Geospiza fuliginosa)
Foto: Nancy/ecosense — CC BY 3.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte, eenvoudige frase van enkele herhaalde, zoemende of tsjilpende tonen. Elk mannetje zingt één zangtype, dat het als jong van zijn vader leert.

Luister: ZangXC715466

Opname: Patricio Mena Valenzuela — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

11 cm, met een korte, kegelvormige, spitse snavel met een rechte bovenrand. Volwassen mannetjes zijn geheel zwart, met een zwarte snavel in de broedtijd; jonge mannetjes worden in enkele jaren geleidelijk zwarter. Vrouwtjes en jonge vogels zijn grijsbruin van boven en vuilwit met sterke donkere streping van onder, met een lichtere snavel. Witte toppen aan de onderstaartdekveren.

Verwarrings­soorten

De middelste grondvink Geospiza fortis is groter, met een duidelijk diepere, bollere snavel; tussenvormen maken een deel van de vogels in het veld niet zeker te determineren. De spitssnavelgrondvink Geospiza difficilis heeft een langere, spitsere snavel. De cactusgrondvink Geospiza scandens is groter, met een lange, licht gebogen snavel. Op Genovesa leeft in plaats daarvan de genovesagrondvink Geospiza acutirostris. Boomvinken (Camarhynchus) hebben een gebogen snavelrand en mannetjes alleen een zwarte kop.

Leefgebied

Alle zones, van strand en lavavelden via de droge zone tot het vochtige hoogland en de pampa; ook landbouwgebied en dorpen. Eet vooral kleine zaden van kruiden en grassen op de grond, daarnaast insecten, knoppen en nectar; pikt teken van zeeleguanen, landleguanen en reuzenschildpadden. Het nest is een overkoepeld bouwsel in een struik, boom of cactus.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor de Galápagos, op vrijwel alle grotere eilanden, onder meer Santa Cruz, Santiago, Isabela, Fernandina, San Cristóbal, Floreana, Española, Pinta en Marchena. Ontbreekt op Genovesa en op Wolf en Darwin. Komt niet voor op het vasteland van Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia.

GalápagosDarwinFernandinaWolfIsabelaSantiagoPintaMarchenaFloreanaSanta CruzGenovesaEspañolaSan Cristóbal
  • Jaarrond
Kaartje van de archipel zelf: op de hoofdkaart zou deze vogel een stipje aan de rand zijn, en juist bij eilandsoorten gaat het om de vraag op wélke eilanden hij zit. De eilanden waar hij ontbreekt staan er grijs bij. Verspreiding per eiland volgens de standaardwerken; eilandcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op vrijwel elk bezoekerspad, in Puerto Ayora en rond het onderzoeksstation op Santa Cruz; ook bij rustende zeeleguanen, waar de vogels teken van de huid pikken.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid en talrijk. De aantallen schommelen sterk met droge en natte jaren (El Niño). De ingevoerde parasitaire vlieg Philornis downsi veroorzaakt sterfte onder de nestjongen.

Wetenschappelijke naam

Geospiza fuliginosa | Gould, 1837

Gould beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Geospiza voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks gē, 'aarde, grond', en spiza, 'vink': een grondvink. De soortnaam komt van Latijn fuliginosus, 'roetkleurig', naar het donkere verenkleed van het mannetje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Galápagoseilanden, Ecuador.