Alle soorten › Zangvogels › Tangaren › Grote grondvink

Grote grondvink | Geospiza magnirostris

Large Ground Finch | Pinzón terrestre grande | Tentilhão-terrestre-grande

De grote grondvink heeft de zwaarste snavel van alle darwinvinken: diep, breed en kegelvormig. Daarmee kraakt hij harde zaden en vruchten die andere vinken niet open krijgen, zoals de stekelige vruchten van Tribulus. In droge jaren, als zachte zaden opraken, is die snavel in het voordeel.

Grote grondvink (Geospiza magnirostris)
Foto: Charlotte Kirchner — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een korte, lage frase van enkele herhaalde, krachtige tonen, lager dan bij de kleinere grondvinken. De roep is een laag tsjilpje.

Luister: ZangXC443178

Opname: Charlie Vogt — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16 cm, een forse, kortstaartige vink met een zeer grote, diepe, kegelvormige snavel; de snavelbasis is vaak breder dan het voorhoofd. Volwassen mannetjes zijn geheel zwart, met een zwarte snavel in de broedtijd. Vrouwtjes en jonge vogels zijn donker grijsbruin van boven en sterk donker gestreept van onder, met een lichtere, hoornkleurige snavel.

Verwarrings­soorten

De middelste grondvink Geospiza fortis is kleiner, met een kleinere snavel; grote exemplaren lijken op kleine grote grondvinken en zijn in het veld niet altijd zeker te onderscheiden. De kleine grondvink Geospiza fuliginosa is veel kleiner, met een korte, spitse snavel. De vegetarische boomvink Platyspiza crassirostris heeft ook een dikke snavel, maar met een gebogen bovenrand, en mannetjes hebben alleen een zwarte kop en borst.

Leefgebied

Vooral de droge laaglandzone met struiken, cactussen en Bursera-bos, en de lavavelden; in kleiner aantal hoger op de eilanden. Eet harde zaden en vruchten, die hij met de snavel kraakt, daarnaast zachtere zaden, insecten en nectar van Opuntia. Het nest is een overkoepeld bouwsel in een struik, boom of cactus.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Endemisch voor de Galápagos, onder meer op Genovesa, Marchena, Pinta, Santiago, Santa Cruz, Isabela, Fernandina, Wolf en Darwin, en sinds 1982 broedend op Daphne Major. Op Floreana en San Cristóbal uitgestorven. Komt niet voor op het vasteland van Colombia, Ecuador, Peru en Bolivia.

GalápagosDarwinFernandinaWolfIsabelaSantiagoPintaMarchenaFloreanaSanta CruzGenovesaEspañolaSan Cristóbal
  • Jaarrond
Kaartje van de archipel zelf: op de hoofdkaart zou deze vogel een stipje aan de rand zijn, en juist bij eilandsoorten gaat het om de vraag op wélke eilanden hij zit. De eilanden waar hij ontbreekt staan er grijs bij. Verspreiding per eiland volgens de standaardwerken; eilandcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Op Genovesa, langs de paden bij Darwin Bay en de Prince Philip's Steps, waar de soort talrijk is; ook in de droge zone van Santa Cruz.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid. De aantallen schommelen met droge en natte jaren (El Niño), en de parasitaire vlieg Philornis downsi treft ook deze soort.

Wetenschappelijke naam

Geospiza magnirostris | Gould, 1837

Gould beschreef de soort in 1837 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Geospiza voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks gē, 'aarde, grond', en spiza, 'vink': een grondvink. De soortnaam komt van Latijn magnus, 'groot', en -rostris, 'gesnaveld': met grote snavel. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Galápagoseilanden, Ecuador.