Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kleine kiskadie

Kleine kiskadie | Philohydor lictor

Lesser Kiskadee | Bienteveo menor | Bentevizinho-do-brejo

De kleine kiskadie lijkt op een verkleinde grote kiskadie met een lange, dunne snavel. Hij is sterk aan water gebonden en zit vrijwel altijd laag boven het water van oxbow-meren, moerassen en trage beken. Paren houden een vast territorium langs de oever.

Kleine kiskadie (Philohydor lictor)
Foto: Charles J. Sharp — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zoemend, raspend dzrieeuw en een tweedelig dzwie-bie, vaak in duet tussen de partners.

Luister: ZangXC1072099

Opname: Dante Buzzetti — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

16–18 cm, met een lange, smalle, zwarte snavel. De kop is zwart met een witte wenkbrauwstreep die tot in de nek doorloopt en een verborgen gele kruinvlek. De bovendelen zijn bruin, met smalle rosse randen aan vleugels en staart. De keel is wit, de rest van de onderdelen helder geel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grote kiskadie Pitangus sulphuratus is veel groter en zwaarder, met een dikkere snavel en duidelijker rosse vleugels, en komt in allerlei open biotopen voor. De bootsnaveltiran Megarynchus pitangua is groter, met een zeer brede snavel, en zit hoger in bomen. De roestvleugeltiran Myiozetetes cayanensis en de roodkruintiran Myiozetetes similis hebben een korte snavel en zitten vaak hoger.

Leefgebied

Oevers van oxbow-meren, moerassen, trage rivieren en beken, overstroomd bos en drijvende vegetatie, in het laagland, plaatselijk tot ongeveer 1000 m. Vangt insecten in korte vluchten vanaf een lage tak boven het water, soms van het wateroppervlak. Het nest is een open kom in een struik of boompje boven het water.

Verspreiding en trek

Colombia: in het Caribisch laagland, de Magdalenavallei en het laagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het laagland ten oosten van de Andes. Peru: in het laagland ten oosten van de Andes. Bolivia: in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Panama, Venezuela, de Guyana's en Amazonisch Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Vaar of loop langs de oevers van oxbow-meren en kijk naar kleine kiskadie-achtige vogels die laag boven het water op takjes zitten.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort is wijdverbreid in natte gebieden in het laagland.

Wetenschappelijke naam

Philohydor lictor | (Lichtenstein, 1823) (GBIF: Pitangus lictor)

Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als L[anius] Lictor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Philohydor werd in 1984 ingevoerd door Lanyon. De geslachtsnaam komt van Grieks philos, 'liefhebbend', en hudōr, 'water'. Latijn lictor is de lijfwacht van een Romeinse magistraat die vonnissen voltrok. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Belém, Pará, Brazilië.