Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Kleine mesbekpauwies

Kleine mesbekpauwies | Mitu tomentosum

Crestless Curassow | Paujil culicastaño | Mutum-do-norte

De kleine mesbekpauwies is een zwarte hokko zonder opvallende kuif, die in het gidsgebied alleen in het uiterste oosten van Colombia voorkomt. Hij leeft in het bos langs de rivieren van het Orinoco- en Rio Negro-bekken, waar hij 's ochtends vroeg op oevers en zandbanken kan verschijnen.

Kleine mesbekpauwies (Mitu tomentosum)
Foto: Ben Costamagna — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zeer diep, zoemend mmm-mmm, vaak in korte reeksen, vooral in de schemering en in de broedtijd; daarnaast hoge, dunne fluittonen als alarm.

Luister: ZangXC117336

Opname: Mauricio Álvarez Rebolledo (Colección de Sonidos Ambientales - Instituto Humboldt) — CC BY-NC-SA 3.0 · xeno-canto

Herkenning

83–91 cm. Glanzend zwart, met een kastanjebruine buik, kastanjebruine onderstaartdekveren en een smalle kastanjebruine eindband aan de staart. De kruinveren zijn kort en fluweelachtig en vormen geen echte kuif. De snavel is rood, zijdelings afgeplat maar niet sterk opgezwollen; de poten zijn rood. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

Salvins mesbekpauwies Mitu salvini heeft een witte buik, witte onderstaartdekveren en een brede witte staartpunt. De zwarte hokko Crax alector heeft een opvallende kuif van gekrulde veren, een witte buik en een geel of oranje snavelbasis. De nachthokko Nothocrax urumutum is veel kleiner en roodbruin.

Leefgebied

Galerijbos en seizoensoverstroomd bos langs rivieren en in rivierdalen van het laagland, ook palmmoerasbos in de buurt van water; meestal onder ongeveer 400 m. Loopt in paren of kleine groepen over de bosbodem en komt aan de waterkant om te drinken en te foerageren. Eet gevallen vruchten, zaden en bladeren. Nestelt in een boom.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het uiterste oosten, langs de rivieren van het Orinoco- en Rio Negro-bekken. Niet in Ecuador, Peru en Bolivia. Buiten het gidsgebied in het zuiden van Venezuela, het noordwesten van Brazilië en het zuidwesten van Guyana.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Zoek vroeg in de ochtend vanaf een boot langs beboste rivieroevers in afgelegen delen van het oosten van Colombia, waar vogels op de oever of op een zandbank kunnen lopen. In de schemering is het diepe zoemen te horen.

Staat van instandhouding

Op de Rode Lijst als niet bedreigd. Gevoelig voor jacht, vooral langs bevaren rivieren; in afgelegen gebieden met weinig bewoning blijft de soort vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Mitu tomentosum | (Spix, 1825)

Spix beschreef de soort in 1825 als Crax tomentosa; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Mitu werd in 1831 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van de Tupi-naam Mitú of Mutúm voor de hokko's, ongeveer 'zwarte vogel'; Marcgrave tekende hem in 1648 op als 'Mitu' of 'Mutu', en Lesson maakte er in 1831 een geslachtsnaam van. De soortnaam komt van Latijn tomentum, 'vulsel van wol of veren': 'donzig' of 'wollig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Barcelos, Rio Negro, Brazilië.