Alle soorten › Hoenderachtigen › Hokko's en chachalaca's › Salvins mesbekpauwies

Salvins mesbekpauwies | Mitu salvini

Salvin's Curassow | Paujil de Salvin | Mutum-de-salvin

Salvins mesbekpauwies is een grote zwarte hokko met een witte buik en een brede witte staartpunt, die vrijwel beperkt is tot het westelijke Amazonegebied ten noorden van de Amazone en de Marañón. Hij leeft op de bodem van ongestoord terra-firmebos en vlucht meestal lopend weg.

Salvins mesbekpauwies (Mitu salvini)
Foto: gsexauer — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een zeer diep, gedempt zoemen, mmm… mm-mm, dat vooral voor zonsopkomst klinkt; daarnaast een hoge, dunne fluittoon als alarm.

Luister: ZangXC260084

Opname: John V. Moore — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

85–91 cm. Glanzend blauwzwart, met een witte buik, witte onderstaartdekveren en een brede witte eindband aan de staart. De kruinveren zijn kort en fluweelachtig en vormen een lage, dichte kuif. De snavel is felrood, hoog en zijdelings sterk afgeplat, met een scherpe, gebogen rug; de poten zijn rood. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De mesbekpauwies Mitu tuberosum leeft ten zuiden van de Amazone en de Marañón, heeft een kastanjebruine buik, een smalle witte staartpunt en een nog hogere, opgezwollen snavel. De kleine mesbekpauwies Mitu tomentosum heeft een kastanjebruine buik en staartpunt. De knobbelhokko Crax globulosa heeft een kuif van gekrulde veren; het mannetje heeft rode knobbels aan de snavel.

Leefgebied

Hoog vochtig laaglandbos op terra firme, plaatselijk ook seizoensoverstroomd bos en het lagere voetheuvelbos; meestal onder ongeveer 600 m. Loopt alleen of in paren over de bosbodem en eet gevallen vruchten, zaden en bladeren. Nestelt in een boom, met meestal twee eieren.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in het zuidoosten, ten oosten van de Andes. In Ecuador in het Amazonelaagland. In Peru in het noordoosten, ten noorden van de Amazone en de Marañón. Niet in Bolivia. Buiten het gidsgebied komt de soort nauwelijks voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop vroeg in de ochtend rustig over paden in groot, weinig bejaagd terra-firmebos, zoals rond lodges langs de Napo en in het Yasuní-gebied in Ecuador. Vogels lopen vaak voor de waarnemer uit over het pad of zitten na verstoring op een lage tak.

Staat van instandhouding

Op de Rode Lijst als niet bedreigd. Verdwijnt snel uit bejaagde bossen nabij nederzettingen en wegen; in grote, ongestoorde bossen nog vrij algemeen.

Wetenschappelijke naam

Mitu salvini | Reinhardt, 1879

Reinhardt beschreef de soort in 1879 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Mitu werd in 1831 ingevoerd door Lesson. De geslachtsnaam komt van de Tupi-naam Mitú of Mutúm voor de hokko's, ongeveer 'zwarte vogel'; Marcgrave tekende hem in 1648 op als 'Mitu' of 'Mutu', en Lesson maakte er in 1831 een geslachtsnaam van. De soortnaam eert Osbert Salvin (1835–1898), Brits ornitholoog en medeauteur van de Biologia Centrali-Americana. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit oostelijk Ecuador.