Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Kleine ovenvogel

Kleine ovenvogel | Furnarius minor

Lesser Hornero | Hornero menor | Joãozinho

De kleine ovenvogel is de kleinste ovenvogel van het geslacht Furnarius in het gidsgebied en een specialist van de jonge riviereilanden in het Amazonebekken. Hij leeft in de eerste struikvegetatie die op nieuwe zandbanken opkomt, samen met andere soorten die aan riviereilanden gebonden zijn.

Kleine ovenvogel (Furnarius minor)
Foto: Miglė Montrimaitė — CC BY-NC 4.0 · iNaturalist

Geluid

Een snel, hoog duet van schelle, ratelende tonen, korter en dunner dan bij de grotere ovenvogels. De roep is een droog, kort tsjiek.

Luister: ZangXC713446

Opname: Brayan Coral Jaramillo — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

14–15 cm, met een dunne, licht gebogen snavel. De bovendelen zijn roodbruin, de kruin grijs tot grijsbruin en afstekend tegen de rug. Een vage, lichte wenkbrauwstreep. De keel is witachtig, de onderdelen bleek geelbruin, op de flanken warmer. De staart is roodbruin. De poten zijn grijsachtig tot vleeskleurig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bleeksnavelovenvogel Furnarius torridus is groter en veel donkerder kastanjebruin, met een bleke snavel, en leeft in ouder rivierbos. De bleekpootovenvogel Furnarius leucopus is groter, met een duidelijke witte wenkbrauwstreep en warmer gekleurde onderdelen. Stekelstaarten van riviereilanden (Synallaxis, Cranioleuca) hebben een langere, getrapte staart en een kortere snavel.

Leefgebied

Jonge vegetatie op riviereilanden en zandbanken in de grote witwaterrivieren: struweel van Tessaria en wilgen, hoog gras en jonge Cecropia-bomen, onder 300 m. Zoekt op de grond en in lage struiken naar insecten. Het modderen nest staat laag in een struik of op een stronk.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Colombia: alleen op riviereilanden in de Amazone bij Leticia. Ecuador: op eilanden in de Napo in het oosten. Peru: in het noordoosten, langs de Amazone, de Napo, de Marañón en de Ucayali. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied langs de Amazone en haar zijrivieren in Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Bezoek per boot de jonge, met struiken begroeide riviereilanden bij Iquitos, Leticia of langs de Napo, het best vroeg in de ochtend. Zoek in de lage struiken en langs de rand van de zandbanken, waar paren elkaar met duetten beantwoorden.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het leefgebied is van nature dynamisch en wordt steeds opnieuw gevormd; plaatselijk staat het onder druk van landbouw op de eilanden.

Wetenschappelijke naam

Furnarius minor | Pelzeln, 1858

Pelzeln beschreef de soort in 1858 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Furnarius werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Latijn furnarius, 'bakker' (van furnus, 'oven'), naar het ovenvormige lemen nest. De soortnaam komt van Latijn minor, 'kleiner'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio Madeira, Brazilië.