Alle soorten › Zangvogels › Ovenvogels en muisspechten › Rosse ovenvogel

Rosse ovenvogel | Furnarius rufus

Rufous Hornero | Hornero común | João-de-barro

De rosse ovenvogel is een van de meest verbreide ovenvogels van Zuid-Amerika en de nationale vogel van Argentinië. Zijn bolvormige nest van modder en stro op palen, bomen en daken is in het oosten en zuiden van Bolivia een vertrouwd beeld. In het gidsgebied komt hij vrijwel alleen in Bolivia voor.

Rosse ovenvogel (Furnarius rufus)
Foto: Dario Sanches from São Paulo, Brasil — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luid, schetterend duet van het paar: een reeks schelle tonen die versnelt en weer vertraagt, waarbij de partners naast elkaar staan en met de vleugels slaan. De roep is een scherp tsjiek.

Luister: ZangXC1163747

Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18–20 cm, met een rechte tot licht gebogen snavel en donkere poten. De bovendelen zijn vrij egaal warm bruin, de staart roodbruin. Een vage, lichte wenkbrauwstreep. De keel is witachtig, de rest van de onderdelen licht geelbruin. In de vlucht is een roodbruine vleugelband zichtbaar. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De bleekpootovenvogel Furnarius leucopus in het noorden van Bolivia is roder, met een duidelijke witte wenkbrauwstreep, een helderwitte keel en lichte poten. De kuifovenvogel Furnarius cristatus in de Chaco is kleiner en bleker, met een spitse kuif.

Leefgebied

Open landschap met verspreide bomen: weiland, savanne, akkers, tuinen, dorpen en steden, ook in droge Andesdalen, van het laagland tot ongeveer 3000 m. Zoekt lopend op de grond naar insecten, larven en andere ongewervelden. Het nest van modder, mest en stro heeft een gebogen gang naar de broedkamer en wordt soms door andere soorten hergebruikt.

Verspreiding en trek

Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Peru: hooguit enkele meldingen in het uiterste zuidoosten. Bolivia: verspreid in het laagland van het oosten en zuiden, en in de droge Andesdalen van Cochabamba, Chuquisaca en Tarija. Buiten het gidsgebied in Paraguay, Uruguay, Argentinië en het midden en zuiden van Brazilië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

In Santa Cruz, Cochabamba en Tarija zie je de soort op erven, weiden en pleinen; let op de modderen nesten op palen en bomen. Paren zingen vaak samen vanaf een dak of een open plek.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort profiteert van ontbossing en veeteelt en breidt zijn verspreidingsgebied op veel plaatsen uit.

Wetenschappelijke naam

Furnarius rufus | (Gmelin, 1788)

Gmelin beschreef de soort in 1788 als Merops rufus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Furnarius werd in 1816 ingevoerd door Vieillot. De geslachtsnaam komt van Latijn furnarius, 'bakker' (van furnus, 'oven'), naar het ovenvormige lemen nest. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', naar het verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Buenos Aires, Argentinië.