Alle soorten › Steltloperachtigen › Strandlopers en snippen › Kleinste strandloper

Kleinste strandloper | Calidris minutilla

Least Sandpiper | Correlimos menudillo | Maçarico-miúdo

De kleinste strandloper is met een gewicht rond 20 gram de kleinste steltloper ter wereld. Hij broedt op de toendra en in de noordelijke taiga van Alaska en Canada en overwintert van het zuiden van de Verenigde Staten tot het noorden van Zuid-Amerika. Meer dan andere kleine strandlopers zoekt hij voedsel op modderige oevers met vegetatie, ook ver van de kust en tot hoog in de Andes.

Kleinste strandloper (Calidris minutilla)
Foto: Rhododendrites — CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een hoog, rollend prrriet of krrriet, vaak bij het opvliegen.

Luister: RoepXC1107822

Opname: Jeff Stewart — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

13–15 cm, een zeer kleine, bruine strandloper met een korte, dunne, iets naar beneden gebogen zwarte snavel en geelgroene poten, die met modder bedekt donker kunnen lijken. In winterkleed bruingrijs van boven met donkere centra, met een bruingrijze, vaag gestreepte borstband en witte onderdelen. In broedkleed bruiner, met zwarte centra en roodbruine randen op de rugveren. Jonge vogels hebben roodbruin gerande bovendelen, een witte V op de mantel en een buffig getinte, fijn gestreepte borst. In de vlucht een smalle witte vleugelstreep en een stuit met een donkere middenstreep. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De grijze strandloper Calidris pusilla en de Alaskastrandloper Calidris mauri zijn iets groter en grijzer, met zwarte poten en een lichtere borst. De gestreepte strandloper Calidris melanotos heeft een vergelijkbaar patroon met geelgroene poten en een gestreepte borst, maar is veel groter. De kleine strandloper Calidris minuta, een zeer zeldzame dwaalgast, heeft zwarte poten en een rechte, fijn gepunte snavel.

Leefgebied

Modderige oevers met vegetatie, kwelders, zoutpannen, garnalenkwekerijen, lagunes en estuaria aan de kust, en oevers van meren, rivieren en rijstvelden in het binnenland, tot meren in de Andes boven 3500 m. Foerageert gebukt, vaak langs de rand van de vegetatie, en pikt kleine kreeftjes, insecten en hun larven. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia een algemene wintergast aan beide kusten en verspreid in het binnenland, ook op meren in de Andes. In Ecuador een algemene wintergast aan de kust, schaars in de Andes en het Amazonelaagland. In Peru een algemene wintergast aan de kust, schaars in het binnenland. In Bolivia een schaarse wintergast en doortrekker in het laagland en op het altiplano. Op de Galápagos een regelmatige wintergast. Broedt in Alaska en Canada en overwintert van het zuiden van de Verenigde Staten tot het noorden van Chili en Brazilië.

  • Jaarrond
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Van september tot april langs de randen van zoutpannen, garnalenkwekerijen en kwelders aan de kust; let in gemengde groepen op de geelgroene poten, de bruine borstband en de gewoonte om dicht bij de vegetatie te foerageren.

Staat van instandhouding

Gevoelig. De stand is groot, maar tellingen in Noord-Amerika wijzen op een afname, vermoedelijk door het verlies van wetlands langs de trekroutes en in de overwinteringsgebieden.

Wetenschappelijke naam

Calidris minutilla | (Vieillot, 1819)

Vieillot beschreef de soort in 1819 als Tringa minutilla; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Calidris werd in 1804 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt van Grieks kalidris of skalidris, een woord van Aristoteles voor een niet nader bekende grijze vogel van de waterkant. De soortnaam komt van Latijn minutilla, een verkleinvorm van minutus, 'heel klein'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Halifax, Nova Scotia, Canada.