Bonapartes strandloper | Calidris fuscicollis

Geluid

Een hoog, dun, muisachtig tziet of jiet, anders dan de roep van andere kleine strandlopers.

Herkenning

15–18 cm, een slanke strandloper met lange vleugels die ver voorbij de staart reiken, een vrij korte, iets gebogen zwarte snavel met een roodbruine basis van de onderste snavelhelft en zwarte poten. In winterkleed grijs van boven, met een grijs gestreepte borst die als fijne strepen doorloopt op de flanken. In broedkleed bruiner, met roodbruin op kruin, oorstreek en schouders en duidelijke pijlvlekjes op borst en flanken. Jonge vogels hebben roodbruin gerande schouderveren en een witte wenkbrauwstreep. In de vlucht een smalle vleugelstreep en een geheel witte stuit, scherp afstekend tegen de donkere staart. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De Bairds strandloper Calidris bairdii heeft eveneens lange vleugels, maar is buffiger en geschubd, met een stuit met donkere middenstreep en zonder strepen op de flanken. De steltstrandloper Calidris himantopus heeft ook een witte stuit, maar is hoger op de poten, met groenige poten en een langere snavel. De grijze strandloper Calidris pusilla en de Alaskastrandloper Calidris mauri zijn kleiner, met kortere vleugels en een donkere middenstreep op de stuit. De krombekstrandloper Calidris ferruginea, een zeer zeldzame dwaalgast, heeft een witte stuit, maar een langere, over de hele lengte gebogen snavel.

Leefgebied

Ondiepe oevers van meren en lagunes, ondergelopen graslanden, zandbanken langs rivieren, getijdenvlakten en meren en bofedales in de Andes. Foerageert met snelle pik- en porbewegingen naar insectenlarven, kleine kreeftjes en weekdieren, vaak wadend in ondiep water. Broedt niet in het gidsgebied.

Verspreiding en trek

In Colombia een schaarse doortrekker, vooral in het laagland ten oosten van de Andes en aan de Caribische kust. In Ecuador een zeldzame doortrekker in het Amazonelaagland, de Andes en aan de kust. In Peru een schaarse doortrekker in het Amazonelaagland en op meren van de puna, zeldzaam aan de kust. In Bolivia een doortrekker in het laagland, vooral in de savannen van Beni en Santa Cruz, en op het altiplano. Op de Galápagos een zeer zeldzame gast. Broedt op de toendra van Noord-Canada en Alaska en overwintert in het zuiden van Zuid-Amerika, vooral in Argentinië tot Vuurland.

• Jaarrond
• Zomergast (ca. apr–sep)
• Wintergast (ca. okt–mrt)
• Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
• donker = kerngebied, licht = dun verspreid

Hoe en wanneer kijken

Van september tot november en van maart tot mei op ondiepe oevers van meren en in ondergelopen graslanden in het laagland van Bolivia en Peru en op meren van de puna; de witte stuit is vooral zichtbaar wanneer de vogel opvliegt.

Staat van instandhouding

Kwetsbaar. De stand is snel afgenomen, vermoedelijk door het verlies en de verslechtering van wetlands langs de trekroute en in de overwinteringsgebieden; de soort is afhankelijk van een klein aantal pleisterplaatsen.

Wetenschappelijke naam

Calidris fuscicollis | (Vieillot, 1819)

Vieillot beschreef de soort in 1819 als Tringa fuscicollis; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Calidris werd in 1804 ingevoerd door Merrem. De geslachtsnaam komt van Grieks kalidris of skalidris, een woord van Aristoteles voor een niet nader bekende grijze vogel van de waterkant. De soortnaam komt van Latijn fuscus, 'donker', en collis, 'hals', dus 'met donkere hals'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Paraguay.