Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kortsnavelelenia
Kortsnavelelenia | Elaenia parvirostris
Small-billed Elaenia | Fiofío piquicorto | Guaracava-de-bico-curto
De kortsnavelelenia is een kleine elenia die broedt in het zuiden van Zuid-Amerika en in de zuidelijke winter in groten getale naar het Amazonebekken en verder noordwaarts trekt. Hij is een van de meest voorkomende zuidelijke trekvogels onder de tirannen. In het gidsgebied broedt hij in Bolivia.
Geluid
Een helder, fluitend pieuw en zachte wiet-roepen; de zang bij zonsopgang is een herhaald pi-tsjew.
Opname: Pedro Rinaldi — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
14,5 cm, met een ronde kop, een kleine snavel en nauwelijks een kuif. De bovendelen zijn olijfgrijs, met een duidelijke, volledige witte oogring en een witte kruinvlek die meestal deels zichtbaar is. De vleugels zijn donker met twee of drie witte vleugelstrepen. De onderdelen zijn grijsachtig wit, met een grijze borst en soms een lichtgele zweem op de onderbuik. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De witkuifelenia Elaenia albiceps lijkt sterk, maar heeft een minder duidelijke oogring en een bredere witte kruinstreep; hij leeft in de Andes en langs de kust. De kleine elenia Elaenia chiriquensis heeft een gelere buik en een minder duidelijke oogring. De grote elenia Elaenia spectabilis is groter, met een gele buik en een donkere borst. De leigrijze elenia Elaenia strepera is grijs zonder witte vleugelstrepen.
Leefgebied
Broedt in droog bos, bosranden, struikgewas en halfopen land met bomen in het laagland en de lagere hellingen. In de winter in bosranden, secundair bos, struikgewas langs rivieren, riviereilanden en het bladerdak van laaglandbos, vaak bij vruchtdragende bomen. Eet vruchten en insecten.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Bolivia: broedvogel in het zuiden en oosten (onder meer Santa Cruz, Chuquisaca, Tarija); in de winter verspreid over het laagland. Peru, Ecuador en Colombia: wintergast in het oostelijk laagland, plaatselijk ook in de uitlopers. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied broedend in Paraguay, Uruguay, Argentinië en het zuiden van Brazilië; wintergast tot in Venezuela en de Guyana's.
- Jaarrond
- Zomergast (ca. apr–sep)
- Wintergast (ca. okt–mrt)
- Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek in de zuidelijke winter (mei–september) in bosranden en bij vruchtdragende bomen in het Amazonelaagland; in de broedtijd in struikgewas en droog bos in het oosten van Bolivia. Let op de volledige witte oogring.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen en verdraagt veranderd, halfopen landschap.
Wetenschappelijke naam
Elaenia parvirostris | Pelzeln, 1868
Pelzeln beschreef de soort in 1868 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Van Latijn parvus, 'klein', en rostrum, 'snavel': 'kleinsnavelig'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Curitiba, Paraná, Brazilië.