Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Bruine elenia
Bruine elenia | Elaenia pelzelni
Brownish Elaenia | Fiofío pardo | Guaracava-parda
De bruine elenia is een grote, effen bruine elenia zonder kuif, die vrijwel alleen leeft op begroeide riviereilanden langs de Amazone en haar grote zijrivieren. Door het ontbreken van olijf- en geeltinten wijkt hij af van de andere elenia's. In het gidsgebied is hij beperkt tot het noordoosten van Peru en het noorden van Bolivia.
Geluid
Een diep, schor dzji-drt of dzji-drt-drt en een vollere, stijgende roep.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18 cm, met een ronde kop zonder kuif en een zwarte snavel met lichte, roze basis van de ondersnavel. De kop en bovendelen zijn dof bruin, met lichtere wangen, een vage witachtige oogring en witachtige teugels. Het mannetje heeft een deels verborgen witte kruinvlek, het vrouwtje niet. De vleugels zijn donkerbruin met drie bruinwitte vleugelstrepen. De keel is wit, borst en flanken zijn witachtig met een vuilbruine zweem.
Verwarringssoorten
De grote elenia Elaenia spectabilis en de geelbuikelenia Elaenia flavogaster hebben een gele buik en olijfkleurige bovendelen. De donkere vliegenpikker Sublegatus obscurior is kleiner, met een korte, gedrongen snavel. De kortsnavelelenia Elaenia parvirostris, die in de winter ook op riviereilanden voorkomt, is kleiner en grijzer, met een duidelijke witte oogring.
Leefgebied
Jong bos op riviereilanden met veel Cecropia, ook struikgewas en jong secundair bos langs oevers, in het laagland tot ongeveer 200 m. Eet vruchten en insecten in de middelste lagen en het bladerdak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Peru: in het noordoosten langs de Amazone en haar zijrivieren, onder meer de Napo, mogelijk ook de Ucayali. Bolivia: in het uiterste noorden, langs de Beni en de Madre de Dios. Colombia: mogelijk in het uiterste zuidoosten langs de Amazone, maar zonder gedocumenteerde waarnemingen. Ontbreekt in Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied langs de Amazone en haar zijrivieren in Brazilië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Bezoek met een boot de begroeide riviereilanden in de Amazone bij Iquitos en zoek in jong Cecropia-bos; de schorre roep verraadt de vogel.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Riviereilanden zijn een dynamisch leefgebied dat steeds opnieuw ontstaat, maar worden plaatselijk ontgonnen voor landbouw.
Wetenschappelijke naam
Elaenia pelzelni | Berlepsch, 1907
Berlepsch beschreef de soort in 1907 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Eert August von Pelzeln (1825–1891), Oostenrijkse ornitholoog en conservator van de vogelcollectie in Wenen, die Natterers Braziliaanse vogels bestudeerde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Lamalonga, Rio Negro, Brazilië.