Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geelbuikelenia
Geelbuikelenia | Elaenia flavogaster
Yellow-bellied Elaenia | Elenia vientre amarillo | Guaracava-de-barriga-amarela
De geelbuikelenia is de meest verbreide elenia van het open laagland, van Mexico tot Argentinië. Met zijn ruige, vaak opgezette kuif met witte kern en zijn luide, schorre roep is hij een vaste bewoner van tuinen, weilanden met bomen en bosranden. Hij profiteert van ontbossing.
Geluid
Een luid, schor, dalend krieeer; bij zonsopgang herhaalde reeksen als wriejer-wriejer-wrie, vaak in duet.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16 cm, met een korte, zwarte snavel met lichte basis van de ondersnavel. De kuif is ruig en vaak opgezet, waarbij een witte kruinvlek zichtbaar wordt. De bovendelen zijn olijfbruin, met een smalle witte oogring. De vleugels zijn donker met twee witte vleugelstrepen. Keel en borst zijn grijs, de buik is lichtgeel. De seksen zijn gelijk. Jonge vogels hebben een kortere kuif zonder witte vlek.
Verwarringssoorten
De grote elenia Elaenia spectabilis heeft nauwelijks een kuif, een donkerder grijze borst en vaak drie vleugelstrepen. De kleine elenia Elaenia chiriquensis is kleiner en lichter, met een kleinere kuif en een minder grijze borst. De kortsnavelelenia Elaenia parvirostris heeft een ronde kop en een witachtige buik. De geschubde elenia Elaenia gigas heeft een gespleten kuif en een geschubde rug.
Leefgebied
Halfopen land met bomen en struiken, tuinen, parken, weilanden, plantages, secundair bos en bosranden, vooral in het laagland en de lagere bergzones tot ongeveer 1800 m. Eet vruchten en insecten. Het nest is een klein, ondiep komvormig nest van mos en vezels in een boomvork.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: wijdverbreid in het laagland en de lagere hellingen, ook in de interandiene dalen. Ecuador: in het westen wijdverbreid; in het oosten plaatselijk in ontboste gebieden. Peru: in het uiterste noordwesten en plaatselijk in het oosten, vooral in ontboste gebieden. Bolivia: wijdverbreid in het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico tot het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in de vroege ochtend in tuinen en weilanden met verspreide bomen naar de schorre roepen; vogels zitten vaak vrij in de top van een struik of boom.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Algemeen en profiteert van open, door mensen gevormd landschap.
Wetenschappelijke naam
Elaenia flavogaster | (Thunberg, 1822)
Thunberg beschreef de soort in 1822 als P[ipra] flavogaster; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Van Latijn flavus, 'geel', en Oudgrieks gastēr, 'buik': 'geelbuik'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Rio de Janeiro (vermoedelijk), Brazilië.