Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Hooglandelenia

Hooglandelenia | Elaenia obscura

Highland Elaenia | Fiofío oscuro | Guaracava-das-terras-altas

De hooglandelenia is een grote, donkere elenia van bergbosranden in de Andes, van het zuiden van Ecuador tot Bolivia. Hij heeft een ronde kop zonder duidelijke kuif en zonder witte kruinvlek, wat hem van de meeste andere elenia's onderscheidt. Hij houdt zich vaak verborgen in dicht struikgewas.

Hooglandelenia (Elaenia obscura)
Foto: Under the same moon... — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Schorre, rollende roepen en een herhaald, fluitend wieuw; de zang is een reeks lage, gebroken tonen.

Luister: ZangXC700119

Opname: alvaro riccetto — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

18 cm, met een ronde kop, een korte, brede snavel en een vrij lange staart. De bovendelen zijn donker olijfgroen, met een smalle gelige oogring. De kruin mist een witte vlek. De vleugels zijn donker met twee gelig witte vleugelstrepen. Keel en borst zijn olijfgrijs, de buik is geel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De andeselenia Elaenia pallatangae is kleiner, met een kleine witte kruinvlek en een kleinere snavel. De witkuifelenia Elaenia albiceps is grijzer, met een duidelijke witte kruinstreep en een witte buik. De geelbuikelenia Elaenia flavogaster leeft lager, heeft een ruige kuif en een witte kruinvlek.

Leefgebied

Randen van nevelwoud en hoger bergbos, struikgewas, open bos met Polylepis en Alnus en ruige terreinen in het hooggebergte, ongeveer tussen 1500 en 3200 m. Zoekt vruchten en insecten in dichte struiken en lage bomen, vaak verborgen.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Ecuador: plaatselijk in het zuiden, op de oostflank in Loja en Zamora-Chinchipe. Peru: langs de oostflank van de Andes van Amazonas en Cajamarca zuidwaarts tot Puno. Bolivia: in de Yungas en de hogere valleien van La Paz tot Tarija. Ontbreekt in Colombia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noordwesten van Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Let op ronde, donkere elenia's langs de randen van nevelwoud en in struikgewas boven de bosgrens, bijvoorbeeld langs de wegen door de Yungas van La Paz; de vogel zit vaak diep in het groen en laat zich vooral horen.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort leeft ook in gedegradeerd bos en struikgewas.

Wetenschappelijke naam

Elaenia obscura | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)

D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als M[uscipeta] obscura; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Latijn obscurus, 'donker', naar het donkere verenkleed. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yungas, Bolivia.