Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Geschubde elenia
Geschubde elenia | Elaenia gigas
Mottle-backed Elaenia | Fiofío gigante | Guaracava-gigante
De geschubde elenia is een grote elenia van de voet van de oostelijke Andes, met een tweedelige kuif die als twee hoorntjes opzij staat. Hij leeft in jong struikgewas op grindbanken en riviereilanden langs snelstromende rivieren. Hij komt alleen voor van Colombia tot Bolivia.
Geluid
Luide, schorre, dalende roepen, ongeveer brrieeuw, en korte ratelende reeksen.
Opname: Leonardo Ordóñez-Delgado — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
18 cm, met een korte, zwarte snavel en een duidelijk gespleten kuif met een wit midden. De bovendelen zijn donker olijfbruin, op de rug geschubd doordat de veren donkere centra en lichtere randen hebben. De vleugels zijn donker met twee witachtige vleugelstrepen. Keel en borst zijn grijsachtig met vage donkere strepen, de buik is lichtgeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De geelbuikelenia Elaenia flavogaster heeft een ruige, niet gespleten kuif, een effen rug en een ongestreepte borst. De grote elenia Elaenia spectabilis heeft nauwelijks een kuif en een effen rug. De kortsnavelelenia Elaenia parvirostris is kleiner, met een ronde kop en een duidelijke witte oogring.
Leefgebied
Jong struikgewas met Cecropia, riet en lage bomen op grindbanken, riviereilanden en oevers van rivieren in de uitlopers van de Andes, ook ruige weilanden en bosranden, ongeveer tussen 250 en 1250 m. Eet insecten en vruchten, vaak vanaf een uitstekende tak.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: aan de voet van de oostflank van de Andes, van Meta zuidwaarts tot Putumayo. Ecuador: in de uitlopers van de oostflank. Peru: aan de voet van de oostflank over de hele lengte van het land. Bolivia: in de uitlopers van de Andes in het westen (La Paz, Cochabamba). Ontbreekt op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Zoek langs de grindbanken van rivieren aan de voet van de oostelijke Andes, bijvoorbeeld bij Tena in Ecuador of in het dal van de Alto Madre de Dios in Peru. De vogel zit vaak vrij op een struik boven het lage groen.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. Profiteert plaatselijk van jong struikgewas, maar is gebonden aan de natuurlijke dynamiek van rivieren.
Wetenschappelijke naam
Elaenia gigas | Sclater, 1871
Sclater beschreef de soort in 1871 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Elaenia werd in 1836 ingevoerd door Sundevall. De geslachtsnaam komt van Oudgrieks elaineos, 'van olijfolie' of 'olieachtig'. Latijn gigas, 'reus', naar het grote formaat binnen het geslacht. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Napo, Ecuador.