Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Kortstaartdwergtiran
Kortstaartdwergtiran | Myiornis ecaudatus
Short-tailed Pygmy Tyrant | Tirano enano colicorto | Caçula
De kortstaartdwergtiran is een van de kleinste zangvogels ter wereld en de meest verspreide dwergtiran van het Amazonelaagland. Door zijn bijna ontbrekende staart en grote kop lijkt hij eerder op een groot insect dan op een vogel wanneer hij tussen de bladeren rondschiet.
Geluid
Een hoog, insectachtig 'krriek' of 'tsiek', los of in reeksen, en korte, dunne trillers; vaak het eerste dat je van de vogel opmerkt.
Opname: Paul Lenrumé — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
6,5 cm, met een korte, platte snavel en een staart die nauwelijks voorbij de vleugels reikt. Kruin en kopzijden zijn grijs, met een duidelijk witte teugel en oogring. De bovendelen zijn helder olijfgroen, de vleugels donker met gele randen. De onderdelen zijn wit, met lichtgele flanken en onderstaartdekveren. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De witborstdwergtiran Myiornis albiventris heeft een olijfkleuriger kop, een iets langere staart en een vaag gestreepte borst, en leeft hoger, in de voetheuvels van Peru en Bolivia. De dubbelbanddwergtiran Lophotriccus vitiosus en de helmdwergtiran Lophotriccus galeatus zijn groter, met een langere staart, een kuif en een gestreepte borst.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos op terra firme en in de várzea, bosranden, hoog secundair bos en plantages met bomen, tot ongeveer 1000 m. Zit meestal in de middelste en hogere lagen en vangt kleine insecten met snelle sprongen naar bladeren. Het nest is een hangend bolnest met een zij-ingang.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het laagland ten oosten van de Andes. Ecuador: in het Amazonelaagland en de lagere voetheuvels. Peru: in het hele Amazonelaagland. Bolivia: in het noorden en midden van het laagland. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië en op Trinidad.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in het Amazonelaagland langs bosranden en open plekken naar de hoge, insectachtige roep; zoek daarna met de verrekijker in de middelste laag, waar de vogel vaak stil op een dun takje zit.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort heeft een zeer groot verspreidingsgebied en komt ook voor in secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Myiornis ecaudatus | (d'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye, 1837)
D'Orbigny, ACVMD & de Lafresnaye beschreef de soort in 1837 als T[odirostrum] ecaudatum; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiornis werd in 1901 ingevoerd door Bertoni. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn ecaudatus, 'zonder staart', naar het zeer korte staartje. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Yuracarés, Bolivia.