Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Okerkopdwergtiran

Okerkopdwergtiran | Euscarthmus fulviceps

Fulvous-faced Scrub Tyrant | Tiranuelo caripardo | Barulhento-de-cara-fulva

De okerkopdwergtiran is een kleine, bruinachtige tiran met een okergeel gezicht van droog struweel ten westen van de Andes in Ecuador en Peru. Hij houdt zich op in dichte, lage begroeiing en wordt meestal opgemerkt aan zijn droge, krassende zang. Hij werd vroeger als vorm van de witbuikdwergtiran beschouwd.

Okerkopdwergtiran (Euscarthmus fulviceps)
Foto: David F. Belmonte — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een droge, krassende, korte frase die vaak wordt herhaald, meestal vanuit dekking. Daarnaast droge ratels; paren zingen vaak in duet.

Voor deze soort is nog geen opname met een geschikte Creative Commons-licentie beschikbaar.

Herkenning

10,5 cm, met een korte, spitse snavel en een vrij lange staart. De bovendelen zijn olijfbruin. Voorhoofd en gezicht zijn okergeel; in de kruin zit een meestal verborgen oranjerode vlek. De vleugels zijn donker, met twee geelbruine vleugelstrepen. De keel is witachtig, de borst lichtgrijs met een bruinige zweem, de buik lichtgeel. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De geelkeelvliegenpikker Camptostoma obsoletum heeft een rafelige kuif, een kortere snavel, geen okergeel gezicht en houdt de staart vaak omhoog. De muisgrijze vliegenpikker Nesotriccus murinus is groter en egaler grijsbruin, zonder okergeel gezicht. De grijs-witte elenia Pseudelaenia leucospodia is grijzer en witter, met een witte kruinvlek. De witbuikdwergtiran Euscarthmus meloryphus leeft ten oosten van de Andes en heeft een minder okergeel gezicht.

Leefgebied

Droog struweel, dichte doornstruiken, de ondergroei van droog bos en verwilderde akkers en weilanden met struiken, van zeeniveau tot ongeveer 2000 m in de droge binnendalen. Zoekt kleine insecten tussen bladeren en twijgen in lage, dichte begroeiing. Het nest is een kleine kom laag in een struik.

Verspreiding en trek

Ecuador: in het droge westen en zuidwesten, van Manabí en Guayas tot El Oro en Loja. Peru: in het westen, van Tumbes en Piura zuidwaarts langs de kust en de westflank, en in de droge vallei van de Marañón. Ontbreekt in Colombia, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in droog struweel in Tumbes, Piura of zuidwest-Ecuador naar de krassende zang en wacht tot de vogel zich in de buitenste takken van een struik laat zien.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort verdraagt verstoord struweel, maar het droogbos ten westen van de Andes wordt op veel plaatsen gekapt.

Wetenschappelijke naam

Euscarthmus fulviceps | Sclater, 1871

Sclater beschreef de soort in 1871 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Euscarthmus werd in 1831 ingevoerd door Wied-Neuwied. De geslachtsnaam komt van Grieks euskarthmos, 'licht springend', van eu, 'goed', en skarthmos, 'sprong'. De soortnaam komt van Latijn fulvus, 'roodgeel, okerkleurig', en -ceps, 'kop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Babahoyo, Los Ríos, Ecuador.