Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witbuikdwergtiran
Witbuikdwergtiran | Euscarthmus meloryphus
Fulvous-crowned Scrub Tyrant | Tiranuelo copetón | Barulhento
De witbuikdwergtiran is een kleine, bruinachtige tiran van droog struweel ten oosten van de Andes, met een geïsoleerde vorm in het noorden van Colombia. Hij is vaker te horen dan te zien: de droge, krassende zang klinkt meestal diep uit dekking. Zuidelijke vogels trekken in de zuidelijke winter naar het noorden.
Geluid
Een droge, krassende, herhaalde frase, vaak vanuit dichte begroeiing. Paren zingen vaak in duet.
Opname: Jacob Wijpkema — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
10,5 cm, met een korte, spitse snavel en een vrij lange staart. Kruin en bovendelen zijn bruinachtig, met een zwakke kuif en een deels verborgen roodbruine kruinvlek. Het gezicht is lichtbruin, met lichte teugel en oogring; bij de Colombiaanse vorm is het gezicht meer okergeel. De vleugels zijn donkerbruin, met roodbruine punten aan de dekveren. Keel en borst zijn grijswit, met een bruine zweem op de flanken; de buik is roomgeel. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De okerkopdwergtiran Euscarthmus fulviceps leeft ten westen van de Andes en heeft een sterker okergeel gezicht. De geelbuikdwergtiran Euscarthmus rufomarginatus heeft okerbruine flanken en een gelere buik en leeft in open grasland. De geelkeelvliegenpikker Camptostoma obsoletum heeft een rafelige kuif en een kortere snavel. De witbuiktodietiran Hemitriccus margaritaceiventer heeft een lichte iris, een langere, platte snavel en een gestreepte borst.
Leefgebied
Droog struweel, dichte doornstruiken, droge bosranden en weiland met dichte struiken, in Colombia tot ongeveer 1000 m, in Bolivia tot ongeveer 1200 m. In Peru vooral in struikgewas langs rivieren. Zoekt kleine insecten in lage, dichte begroeiing. Het nest is een kleine kom laag in een struik.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in de droge vallei van de Magdalena. Peru: alleen in het uiterste zuidoosten, vooral in de zuidelijke winter. Bolivia: in het noorden en oosten van het laagland en in de lagere droge dalen; waarnemingen in het noorden vallen vooral in de zuidelijke winter. Ontbreekt in Ecuador en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in het noorden van Venezuela, en van oost- en midden-Brazilië tot Paraguay, Uruguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in droog struweel en aan bosranden naar de krassende zang en wacht geduldig; de vogel komt soms kort naar de buitenkant van een struik.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort is verbreid en verdraagt verstoord struweel en verwilderd weiland.
Wetenschappelijke naam
Euscarthmus meloryphus | Wied-Neuwied, 1831
Wied-Neuwied beschreef de soort in 1831 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Euscarthmus voerde hij in datzelfde werk in. De geslachtsnaam komt van Grieks euskarthmos, 'licht springend', van eu, 'goed', en skarthmos, 'sprong'. De soortnaam komt van Grieks mēlo-, 'roodachtig' (van mēlon, 'appel'), en koruphē, 'kruin', naar de okerkleurige kruinvlek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Bahia, Brazilië.