Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Zwartkapdwergtiran
Zwartkapdwergtiran | Myiornis atricapillus
Black-capped Pygmy Tyrant | Mosqueta capirotada | Caçula-de-boné-preto
De zwartkapdwergtiran is met ongeveer 6,5 cm en minder dan 6 g een van de kleinste zangvogels ter wereld. In het gidsgebied leeft hij alleen in het vochtige laagland van de Chocó, van West-Colombia tot Noordwest-Ecuador.
Geluid
Een hoog, insectachtig 'krie-iek' of 'tsiek' en korte, droge trillers, vaak lang volgehouden.
Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
6,5 cm, met een korte, platte snavel en een zeer korte staart, waardoor hij er bijna rond uitziet. De mannetjes hebben een zwarte kruin, de vrouwtjes een donkergrijze. Teugel en oogring zijn wit, de rest van de bovendelen helder olijfgroen. De vleugels zijn donker met gele randen. De onderdelen zijn wit, met gele flanken en onderstaartdekveren. Jongen zijn doffer.
Verwarringssoorten
De Colombiaanse krombektiran Oncostoma olivaceum is groter, geheel olijfgroen met een geelachtige onderkant en een dikke, gebogen snavel. De geelbuikschoffelsnavel Todirostrum cinereum is groter, met een lange staart, een geheel gele onderkant en een licht oog. De schubkuifdwergtiran Lophotriccus pileatus is groter, met een kuif en een gestreepte borst, en leeft hoger.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos en heuvelbos, vooral bosranden, open plekken, hoog secundair bos en boomrijke tuinen, tot ongeveer 900 m. Zit hoog in de middelste laag en in het bladerdak en vangt kleine insecten met snelle sprongen. Het nest is een hangend bolnest met een zij-ingang.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: in het Pacifische laagland en de westelijke voetheuvels van de Chocó, en in het noorden tot in het dal van de Magdalena. Ecuador: in het noordwesten, vooral in Esmeraldas en het noorden van Pichincha. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Costa Rica tot Panama.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister in het laagland van Esmeraldas of de Colombiaanse Chocó naar de hoge, insectachtige roep langs bosranden en open plekken; de vogel zit vaak hoog en verplaatst zich snel tussen de bladeren.
Staat van instandhouding
Niet bedreigd. De soort verdraagt secundair bos en bosranden, maar is afhankelijk van bos in een gebied met voortgaande ontbossing.
Wetenschappelijke naam
Myiornis atricapillus | (Lawrence, 1875)
Lawrence beschreef de soort in 1875 als Orchilus atricapillus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiornis werd in 1901 ingevoerd door Bertoni. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn ater, 'zwart', en capillus, 'hoofdhaar', dus 'zwartkop'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Talamanca, Costa Rica.