Alle soorten › Zangvogels › Tirannen › Witborstdwergtiran

Witborstdwergtiran | Myiornis albiventris

White-bellied Pygmy Tyrant | Tirano enano ventriblanco | Caçula-de-barriga-branca

De witborstdwergtiran is een van de kleinste zangvogels van het gidsgebied, met een kort staartje en een grote kop. Hij leeft in de voetheuvels van de oostflank van de Andes in Peru en Bolivia, waar hij de nauw verwante kortstaartdwergtiran van het laagland vervangt.

Witborstdwergtiran (Myiornis albiventris)
Foto: Nick Athanas — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Hoge, insectachtige 'tsiek'-tonen en korte, dunne trillers.

Luister: ZangXC1177821

Opname: Juan Freile — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

7 cm, met een korte, platte snavel en een korte staart, die iets langer is dan bij de kortstaartdwergtiran. De bovendelen zijn olijfgroen, de kop grijsachtig olijf met een witachtige teugel en oogring. De vleugels zijn donker met gele randen. Keel en borst zijn witachtig met vage grijze strepen, de buik is wit, de flanken geelachtig. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De kortstaartdwergtiran Myiornis ecaudatus heeft een zuiverder grijze kop, een nog kortere staart en een ongestreepte borst, en leeft lager, in het Amazonelaagland. De schubkuifdwergtiran Lophotriccus pileatus is groter, met een kuif met roodbruine veerranden, en leeft hoger. De dubbelbanddwergtiran Lophotriccus vitiosus is groter, met een donkere kuif en twee duidelijke vleugelstrepen.

Leefgebied

Vochtig voetheuvelbos, lager bergbos en hoog secundair bos, ruwweg tussen 400 en 1300 m. Zit in de middelste laag en aan bosranden en vangt kleine insecten met snelle sprongen naar bladeren. Het nest is een hangend bolnest met een zij-ingang.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

Peru: aan de oostflank van het midden en zuiden van het land, van Huánuco zuidwaarts. Bolivia: in de voetheuvels van La Paz, Cochabamba en het westen van Santa Cruz. Ontbreekt in Colombia, Ecuador en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de voetheuvels van Cuzco of La Paz naar de hoge, insectachtige tonen; de vogel zit vaak stil in de middelste laag en is door zijn formaat het best te vinden op het geluid.

Staat van instandhouding

Niet bedreigd. De soort komt ook voor in bos langs randen en in secundair bos.

Wetenschappelijke naam

Myiornis albiventris | (Berlepsch & Sztolcman, 1894)

Berlepsch & Sztolcman beschreef de soort in 1894 als Orchilus albiventris; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Myiornis werd in 1901 ingevoerd door Bertoni. De geslachtsnaam komt van Grieks muia, 'vlieg', en ornis, 'vogel'. De soortnaam komt van Latijn albus, 'wit', en venter, 'buik'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit La Merced, Junín, Peru.