Alle soorten › Zangvogels › Mierlijsters › Kortstaartmierlijster
Kortstaartmierlijster | Chamaeza campanisona
Short-tailed Antthrush | Chamaeza colicorta | Tovaca-campainha
De kortstaartmierlijster is een lijsterachtige bodemvogel van vochtig bos aan de oostflank van de Andes. Hij loopt met afgemeten passen over de bosbodem, de korte staart opgewipt en ritmisch op en neer bewegend. Zijn lange, aanzwellende zang is in het lagere bergbos een kenmerkend geluid van de schemering.
Geluid
Een lange reeks korte, holle fluittonen, koe-koe-koe, die geleidelijk luider en sneller wordt en eindigt in een paar lagere, kakelende tonen. Zingt vooral bij zonsopkomst en in de avondschemering, vanaf de grond of een lage tak.
Opname: Mateus Gonçalves Santos — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
19–20 cm, met een ronde kop, een rechte, vrij korte snavel, stevige poten en een korte staart. De bovendelen zijn olijfbruin. Achter het oog loopt een smalle witachtige streep, en een lichte baardstreep scheidt de bruine wang van de witachtige keel. De onderdelen zijn bleek geelbruin tot witachtig, met donkerbruine, druppelvormige strepen op borst en flanken. De staart heeft een zwartachtige band voor de lichte, okerkleurige punt. De seksen zijn gelijk; jongen zijn vager getekend.
Verwarringssoorten
De gestreepte mierlijster Chamaeza nobilis is groter en witter van onderen, met grovere zwarte strepen, en leeft in het Amazonelaagland. De gebandeerde mierlijster Chamaeza mollissima is van onderen dicht dwarsgebandeerd in plaats van gestreept en leeft hoger. Schwartz' mierlijster Chamaeza turdina in Colombia leeft hoger en heeft een langere staart zonder zwarte band en lichte punt. De roodborstmierlijster Formicarius rufipectus heeft een egaal roodbruine borst zonder strepen.
Leefgebied
De bodem van vochtig voetheuvel- en lager bergbos met een open ondergroei, ruwweg tussen 800 en 1800 m, plaatselijk lager of hoger. Eet insecten en andere ongewervelden die hij uit het bladstrooisel pikt. Nestelt in een holte in een boomstam of stronk.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
Colombia: op de oostflank van de Oostelijke Andes, van Arauca en Boyacá zuidwaarts tot Putumayo en Nariño. Ecuador: langs de hele oostflank, ook in de Cordillera del Cóndor. Peru: langs de oostflank van noord tot zuid. Bolivia: op de oostflank en in de Yungas van La Paz, Cochabamba en Santa Cruz. Ontbreekt op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de bergen van Venezuela en Guyana en in het Atlantisch Woud van Brazilië, Paraguay en Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Luister bij zonsopkomst in voetheuvelbos aan de oostflank naar de aanzwellende reeks holle tonen. De vogel loopt vaak over paden en open stukken bosbodem; als je stil blijft staan, loopt hij soms rustig voorbij met wippende staart.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. Het verspreidingsgebied is groot; ontbossing van de lagere hellingen doet de stand plaatselijk afnemen.
Wetenschappelijke naam
Chamaeza campanisona | (Lichtenstein, 1823)
Lichtenstein beschreef de soort in 1823 als Myiothera campanisona; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chamaeza werd in 1825 ingevoerd door Vigors. De geslachtsnaam komt van Grieks chamai, 'op de grond', en zaō, 'leven', naar de bodembewonende leefwijze. De soortnaam komt van Latijn campana, 'klok', en sonus, 'geluid': 'klinkend als een klok', naar de zang. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit São Paulo, Brazilië.