Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Zilverpareltapaculo

Zilverpareltapaculo | Acropternis orthonyx

Ocellated Tapaculo | Tapaculo ocelado | Macuquinho-ocelado

De zilverpareltapaculo is de grootste tapaculo van de noordelijke Andes, met een zwart verenkleed vol witte, parelachtige vlekken en een roodbruin gezicht. Hij leeft in dichte bamboe in het hoge bergbos en krabt met beide poten tegelijk in de strooisellaag, als een gors of een grondvink. De luide fluittoon is in zijn leefgebied een van de meest gehoorde geluiden.

Zilverpareltapaculo (Acropternis orthonyx)
Foto: desertnaturalist — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een luide, heldere, iets stijgende of dalende fluittoon, met tussenpozen van enkele seconden vele malen herhaald. Draagt ver door het bos en wordt vaak beantwoord door een tweede vogel.

Luister: ZangXC1073525

Opname: Alain Verneau — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–23 cm, fors en rondlijvig, met een middellange staart en zeer grote poten en nagels. Voorhoofd, gezicht en keel zijn roodbruin, de snavel is zwart. Kruin, rug en onderdelen zijn zwart tot grijszwart met dichte witte druppel- en parelvlekken, de stuit en onderstaartdekveren zijn roodbruin. De seksen zijn gelijk; jonge vogels zijn bruiner met minder duidelijke vlekken.

Verwarrings­soorten

De combinatie van roodbruin gezicht en wit gevlekt zwart kleed is binnen de familie uniek. De geschubde mierpitta Grallaria squamigera leeft in hetzelfde bos, maar is groter en staartloos ogend, met okerkleurige, zwart geschubde onderdelen. De gebandeerde mierlijster Chamaeza mollissima is bruin met fijne dwarsbandering en loopt met een kort opgewipte staart. Andere tapaculo's in hetzelfde bamboe zijn veel kleiner en grijs.

Leefgebied

Dichte ondergroei van Chusquea-bamboe in vochtig hoger bergbos, nevelwoud en elfenwoud tot aan de boomgrens, ruwweg tussen 2300 en 3600 m. Foerageert op de grond en krabt met beide poten tegelijk door mos en bladeren op zoek naar insecten, larven en andere ongewervelden. Over het nest is weinig bekend; het ligt vermoedelijk verborgen in een holte of tussen bamboe.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Oostelijke en Centrale Andes en plaatselijk in de Westelijke Andes. In Ecuador op beide Andesflanken. In Peru alleen in het uiterste noorden, ten noorden en westen van de Marañón. Ontbreekt in Bolivia en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend in dicht bamboe bij de boomgrens naar de luide, herhaalde fluittoon. De vogel komt soms naar een open plek in het bamboe, maar blijft meestal onder dekking; ritselende geluiden van krabbende poten verraden hem.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het hoge bergbos wordt plaatselijk gekapt en afgebrand voor weiland, maar de soort heeft een vrij groot gebied en komt in veel beschermde gebieden voor.

Wetenschappelijke naam

Acropternis orthonyx | (de Lafresnaye, 1843)

De Lafresnaye beschreef de soort in 1843 als Merulaxis orthonyx; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Acropternis werd in 1860 ingevoerd door Cabanis & Heine. De geslachtsnaam komt van Grieks akros, 'in een punt eindigend', en pternē, 'hiel'. Cabanis en Heine (1859) kozen hem naar de afwijkende vorm van de achterteen. De soortnaam komt van Grieks orthos, 'recht', en onux, 'klauw', naar de lange, rechte achterklauw. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Colombia.