Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Kuifgallito

Kuifgallito | Rhinocrypta lanceolata

Crested Gallito | Gallito copetón | Galito-de-topete

De kuifgallito is een tapaculo van het droge Chaco-struweel, met een kuif van lichte, lancetvormige veren en een lange, vaak rechtop gehouden staart. Hij rent snel over de grond tussen doornstruiken en vliegt weinig. In het gidsgebied komt hij alleen in het zuidoosten van Bolivia voor.

Kuifgallito (Rhinocrypta lanceolata)
Foto: Hugo Hulsberg — CC0 · Wikimedia Commons

Geluid

Luide, schorre en tjilpende roepen en een reeks van harde, gelijkmatige tonen, tsjok-tsjok-tsjok, die vanuit het struikgewas klinken. Paren roepen vaak samen.

Luister: ZangXC799113

Opname: Edgar Romero — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

21–22 cm, met een lange, vaak opgewipte staart, sterke poten en een korte, rechte snavel. Kop en kuif zijn grijsbruin met fijne witte streepjes. De rug is olijfbruin, de staart donkerder. Keel en borst zijn grijsachtig wit, de flanken helder roestbruin, de onderstaartdekveren donker. De seksen zijn gelijk.

Verwarrings­soorten

De leeuwerikstruikloper Coryphistera alaudina heeft ook een kuif en loopt over de grond, maar is kleiner, gestreept bruin van boven en van onder en heeft een kortere staart. De olijfkruinmaansluiper Melanopareia maximiliani is kleiner, met een zwarte halsband en roodbruine onderdelen en geen kuif. De bruine cacholote Pseudoseisura lophotes heeft een kuif, maar is groter en egaal roodbruin en leeft meer in de bomen.

Leefgebied

Droog Chaco-bos en doornstruweel met een dichte struiklaag en open plekken met kale grond, in het laagland en de lage uitlopers. Rent tussen de struiken en zoekt insecten, spinnen en zaden op de grond. Het nest is een bolvormig bouwsel van gras en takjes laag in een doornstruik.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Bolivia alleen in de Chaco in het zuidoosten, in de departementen Santa Cruz, Chuquisaca en Tarija. Ontbreekt in Colombia, Ecuador, Peru en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Chaco van West-Paraguay en in Noord- en Midden-Argentinië.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Loop in de vroege ochtend langs paden door het Chaco-struweel en luister naar de schorre roepen. De vogel rent vaak over een pad of steekt een open plek over en zit soms even op een lage tak.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. Het Chaco-bos wordt op grote schaal gekapt voor landbouw en veeteelt, maar de soort komt ook in aangetast struweel voor.

Wetenschappelijke naam

Rhinocrypta lanceolata | (Geoffroy Saint-Hilaire, 1832)

Geoffroy Saint-Hilaire beschreef de soort in 1832 als Rhinomya lanceolata; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Rhinocrypta werd in 1840 ingevoerd door Gray. De geslachtsnaam komt van Grieks rhis (rhinos), 'neusgaten', en kruptos, 'verborgen', naar de neusgaten die onder een klepje verborgen liggen. De soortnaam komt van Latijn lanceolatus, 'lancetvormig', naar de lancetvormige veren van kuif en nek. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Río Negro, Patagonië, Argentinië.