Alle soorten › Zangvogels › Tapaculo's › Spillmanns tapaculo

Spillmanns tapaculo | Scytalopus spillmanni

Spillmann's Tapaculo | Churrín de Spillmann | Macuquinho-de-spillmann

Spillmanns tapaculo is een donkergrijze tapaculo van de ondergroei van het vochtige bergbos in Colombia en Ecuador. Hij gold vroeger als ondersoort van de bruinstuittapaculo, maar wordt op grond van zijn zang als aparte soort behandeld. Met Parkers tapaculo verder naar het zuiden vormt hij een paar nauw verwante soorten.

Spillmanns tapaculo (Scytalopus spillmanni)
Foto: Christoph Moning — CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een triller van tien tot twintig seconden die in sterkte en soms in toonhoogte toeneemt. Mannetjes en vrouwtjes hebben daarnaast verschillende roepen.

Luister: RoepXC1091018

Opname: Carlos Delgado JUMABITA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

12 cm, rond, met een korte staart en een dunne snavel. Het mannetje is van boven zwartachtig grijs met een donkerbruine stuit en van onderen lichter grijs, met okerbruine tot kaneelkleurige flanken en onderstaart. Sommige vrouwtjes lijken op het mannetje, de meeste zijn van boven sterk bruin overwaasd en hebben een oranjeachtige onderbuik. Jongen zijn van boven bruin en van onderen donker, met bandering.

Verwarrings­soorten

Parkers tapaculo Scytalopus parkeri, verder naar het zuiden, lijkt sterk, maar heeft een korte, dalende zang. De paramotapaculo Scytalopus opacus leeft hoger, rond de boomgrens. De zwarte tapaculo Scytalopus latrans is vrijwel geheel zwartachtig en leeft meestal lager en meer aan bosranden. De matorraltapaculo Scytalopus griseicollis in de Oostelijke Andes van Colombia leeft vooral in struweel en is van onderen lichter. Bij tapaculo's is de zang het belangrijkste kenmerk.

Leefgebied

Ondergroei van vochtig bergbos, vooral waar Chusquea-bamboe groeit, meestal tussen 1900 en 3200 m, plaatselijk tot 3500 m en in het westen van Napo tot 3700 m. Zoekt op en vlak boven de grond naar kleine geleedpotigen. Over de broedbiologie is weinig bekend.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia in alle drie de Andesketens. In Ecuador in de Andes zuidwaarts tot ongeveer Cotopaxi op de westhelling en Morona-Santiago op de oosthelling. Ontbreekt in Peru, Bolivia en op de Galápagos. Komt buiten het gidsgebied niet voor.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Luister in de vroege ochtend in het bergbos van Yanacocha of Guango in Ecuador, of in Río Blanco bij Manizales in Colombia, naar de lange, aanzwellende triller uit bamboe en dichte ondergroei. Wacht stil bij een opening in de begroeiing.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort heeft een groot verspreidingsgebied en is plaatselijk algemeen.

Wetenschappelijke naam

Scytalopus spillmanni | Stresemann, 1937

Stresemann beschreef de soort in 1937 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Scytalopus werd in 1837 ingevoerd door Gould. De geslachtsnaam combineert Grieks skutalē of skutalon, 'stok', met pous, 'voet'. De soortnaam spillmanni eert Franz Spillmann (1901–1988), Oostenrijks paleontoloog en zoöloog die in Ecuador en Peru woonde. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit vulkaan Iliniza, Ecuador.