Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Kortstaartnachtzwaluw
Kortstaartnachtzwaluw | Lurocalis semitorquatus
Short-tailed Nighthawk | Chotacabras cola corta | Tuju
De kortstaartnachtzwaluw is een donkere, kortstaartige nachtzwaluw van het laaglandbos, die in de schemering hoog boven het bladerdak en langs rivieren jaagt. Met zijn lange, brede vleugels en fladderende vlucht doet hij aan een grote vleermuis denken. Overdag rust hij hoog in een boom, in de lengterichting op een tak.
Geluid
Vooral korte, heldere roepjes in de vlucht, zoals kwit of pit-pit, vaak in de schemering herhaald boven het bos. Andere geluiden zijn zelden beschreven.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
20–24 cm, gedrongen, met een korte, rechte staart en lange vleugels die in rust tot voorbij de staartpunt reiken. Het hele kleed is donker zwartbruin, met fijne roodbruine, grijze en okerkleurige vlekjes en stippels. Op de keel een smalle witte band. De buik is donkerbruin met lichtere, roodbruine of okerkleurige banden; vogels van het Amazonegebied hebben vaak een warmere, kastanjebruine buik. Er is geen wit in vleugels of staart. De seksen zijn gelijk.
Verwarringssoorten
De roodbuiknachtzwaluw Lurocalis rufiventris is groter, met een ongebandeerde, roodbruine buik, en leeft hoger in het bergbos. De staartbandnachtzwaluw Nyctiprogne leucopyga is kleiner, met een witte band over het midden van de staart, en jaagt laag boven rivieren en meren. Nachtzwaluwen van het geslacht Chordeiles hebben langere, smallere vleugels met een witte of lichte band en een langere, gevorkte staart.
Leefgebied
Vochtig laaglandbos, zowel terra firme als várzea, bosranden, rivieroevers en open plekken, en de voetheuvels tot ongeveer 1200 m. Jaagt in de schemering en bij dageraad in de vlucht op insecten, vaak hoog boven het bladerdak en boven rivieren, soms in kleine groepjes. Het ei wordt zonder nest op een dikke tak gelegd.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland aan de Pacifische kant, in de Magdalenavallei en in het Amazonegebied. In Ecuador in het westelijke en oostelijke laagland en de voetheuvels. In Peru in het oostelijke laagland en de voetheuvels. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten. Ontbreekt in het hooggebergte, in de droge kustgebieden en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied van Mexico via Midden-Amerika tot Brazilië, Paraguay en het noorden van Argentinië.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Kijk in de schemering vanaf een rivieroever, een open plek of een uitkijktoren boven het bladerdak; de vogels vliegen dan hoog en fladderend rond en laten hun korte roepjes horen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid in het laaglandbos en verdraagt bosranden en secundair bos.
Wetenschappelijke naam
Lurocalis semitorquatus | (Gmelin, 1789)
Gmelin beschreef de soort in 1789 als Caprimulgus semitorquatus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Lurocalis werd in 1851 ingevoerd door Cassin. De geslachtsnaam combineert Grieks oura, 'staart', met kolos, 'afgeknot', naar de korte staart; de beginletter L is niet verklaard. De soortnaam komt van Latijn semi-, 'half', en torquatus, 'met een halsband', naar de onvolledige lichte keelband. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Cayenne, Frans-Guyana.