Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Roodbuiknachtzwaluw

Roodbuiknachtzwaluw | Lurocalis rufiventris

Rufous-bellied Nighthawk | Añapero ventrirrufo | Tuju-de-barriga-ruiva

De roodbuiknachtzwaluw is een grote, donkere nachtzwaluw met een korte staart en lange, brede vleugels, die in het nevelwoud van de Andes leeft. Hij jaagt in de schemering boven het bladerdak en langs bosranden op vliegende insecten, met een fladderende, vleermuisachtige vlucht. Het is de bergsoort van het geslacht Lurocalis; de kortstaartnachtzwaluw vervangt hem in het laagland.

Roodbuiknachtzwaluw (Lurocalis rufiventris)
Foto: markaharper1 — CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

De zang is een snel gebrachte reeks noten die geleidelijk in toonhoogte dalen, zowel in de vlucht als vanaf een tak te horen, vooral in de schemering. Daarnaast een gedempt pow, een reeks gedempte, stijgende koerende tonen en een laag gegrom.

Luister: ZangXC260439

Opname: Mitch Lysinger — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

23–25 cm, gedrongen, met een korte, rechte staart en lange vleugels die in rust tot voorbij de staartpunt reiken. De bovendelen en vleugels zijn donkerbruin, met roodbruine en okerkleurige stippels en vlekjes. De staart is bruin met okerkleurige of grijsbruine banden en een lichte punt. Kin en borst zijn donkerbruin, met een witte band of halve maan op de keel. Buik, flanken en ondervleugeldekveren zijn warm roodbruin tot okerkleurig. Er is geen wit in vleugels of staart.

Verwarrings­soorten

De kortstaartnachtzwaluw Lurocalis semitorquatus heeft dezelfde vorm, maar is kleiner, heeft een donkerder, gebandeerde buik en leeft in het laagland en de voetheuvels. De bandvleugelnachtzwaluw Systellura longirostris komt op dezelfde hoogten voor, maar heeft een langere staart en een witte of okerkleurige band over de handpennen, en jaagt dichter bij de grond in open terrein.

Leefgebied

Vochtig bergregenwoud en nevelwoud, bosranden en open plekken in het bos, ruwweg tussen 1500 en 3450 m. Jaagt in de vlucht op insecten, vaak boven het bladerdak, langs wegen en boven open plekken. Overdag rust hij in de lengterichting op een tak, meestal alleen of met twee. Over het broeden is weinig bekend.

Verspreiding en trek

In Colombia in de Centrale en Oostelijke Andes. In Ecuador op de oostflank en in het noorden ook op de westflank van de Andes. In Peru langs de oostflank over het hele land. In Bolivia op de oostflank in de Yungas. Ontbreekt in het laagland en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in de Andes van het westen van Venezuela.

  • Jaarrond
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Sta in de schemering op een uitzichtpunt of langs een weg door het nevelwoud en kijk boven het bladerdak; de vogels vliegen kort na zonsondergang en zijn dan ook te horen.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd. De soort is afhankelijk van bergbos en gaat plaatselijk achteruit door ontbossing.

Wetenschappelijke naam

Lurocalis rufiventris | Taczanowski, 1884

Taczanowski beschreef de soort in 1884 en plaatste haar meteen in het geslacht waarin ze nog altijd staat. Het geslacht Lurocalis werd in 1851 ingevoerd door Cassin. De geslachtsnaam combineert Grieks oura, 'staart', met kolos, 'afgeknot', naar de korte staart; de beginletter L is niet verklaard. De soortnaam komt van Latijn rufus, 'roodbruin', en venter, 'buik'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit Tambillo, Peru.