Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Amerikaanse nachtzwaluw

Amerikaanse nachtzwaluw | Chordeiles minor

Common Nighthawk | Añapero yanqui | Bacurau-norte-americano

De amerikaanse nachtzwaluw is een langvleugelige trekvogel uit Noord-Amerika die het gidsgebied doorkruist op weg naar en van zijn winterverblijf in Zuid-Amerika. Hij jaagt hoog en met een grillige, zwaluwachtige vlucht, vaak overdag en tijdens de trek in groepen. Een deel van de vogels overwintert in het Amazonegebied.

Amerikaanse nachtzwaluw (Chordeiles minor)
Foto: Andy Reago & Chrissy McClarren — CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Geluid

Een nasaal, zoemend piient in de vlucht, vooral in het broedgebied; in het gidsgebied meestal stil. Bij de balts in Noord-Amerika duikt het mannetje naar beneden met een brommend vleugelgeluid.

Luister: RoepXC1144898

Opname: Don Profota — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto

Herkenning

22–25 cm, met lange, spitse vleugels die in rust tot voorbij de staartpunt reiken, en een gevorkte staart. De bovendelen zijn grijsbruin tot zwartbruin, gespikkeld met grijs en oker. De onderdelen zijn wit of okerkleurig met dichte donkere banden. Het mannetje heeft een witte keelvlek, een brede witte band halverwege de handpennen en een witte band bij de staartpunt; het vrouwtje heeft een okerkleurige keel, een smallere vleugelband en geen staartband. Jonge vogels zijn grijzer, met lichte veerranden.

Verwarrings­soorten

De texasnachtzwaluw Chordeiles acutipennis is iets kleiner, met kortere, stompere vleugels, de witte band dichter bij de vleugelpunt en okerkleurige vlekjes op de handpennen; hij jaagt meestal lager. De nacundanachtzwaluw Chordeiles nacunda is veel groter, met een witte buik en een korte staart. De kortstaartnachtzwaluw Lurocalis semitorquatus heeft brede vleugels zonder witte band en een korte staart.

Leefgebied

Tijdens de trek en in de winter boven allerlei open landschap: savanne, rivieren, bosranden, het bladerdak van laaglandbos en steden, van het laagland tot in de Andes. Jaagt hoog in de lucht op vliegende insecten, overdag en in de schemering, vaak in losse groepen. Broedt alleen in Noord-Amerika en Midden-Amerika, met de eieren op kale grond of op grinddaken.

Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.

Verspreiding en trek

In Colombia en Ecuador vooral doortrekker, zowel ten oosten als ten westen van de Andes, soms ook boven bergdalen. In Peru en Bolivia doortrekker en wintergast, vooral in het Amazonegebied en de savannen, schaars aan de Pacifische kust. Buiten het gidsgebied broedt hij van Canada tot Midden-Amerika en overwintert hij in Zuid-Amerika, vooral in het zuiden van het Amazonegebied en verder zuidelijk tot Argentinië.

  • Zomergast (ca. apr–sep)
  • Wintergast (ca. okt–mrt)
  • Doortrek (mrt–apr, okt–nov)
  • donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Dichtheidskaart uit de waarnemingen van GBIF (2006-10-01 – 2026-09-30), geteld per hokje van 1,41° en per maand en gedeeld door alle vogelwaarnemingen in datzelfde hokje — zo telt niet mee hoeveel vogelaars er kijken. De kleurdiepte volgt dat aandeel en loopt geleidelijk af; de kaart houdt zich dus niet aan landsgrenzen. Landcontouren: Natural Earth (publiek domein).

Hoe en wanneer kijken

Kijk in september–november en maart–mei in de late middag naar groepen die hoog overtrekken, vooral boven rivieren en open land in het laagland ten oosten van de Andes.

Staat van instandhouding

Wereldwijd niet bedreigd, al gaat de stand in Noord-Amerika achteruit, vermoedelijk door afname van insecten en verlies van broedplaatsen.

Wetenschappelijke naam

Chordeiles minor | (Forster, 1771)

Forster beschreef de soort in 1771 als Caprimulgus minor; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Chordeiles werd in 1832 ingevoerd door Swainson. De geslachtsnaam komt van Grieks chordē, 'snaar, akkoord', en deilē, 'avond', naar de roep in de schemering. De soortnaam is Latijn minor, 'kleiner'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit South Carolina, Verenigde Staten.