Alle soorten › Nachtzwaluwachtigen › Nachtzwaluwen › Staartbandnachtzwaluw
Staartbandnachtzwaluw | Nyctiprogne leucopyga
Band-tailed Nighthawk | Añapero colibandeado | Bacurau-de-cauda-barrada
De staartbandnachtzwaluw is een kleine, donkere nachtzwaluw van de rivieren en meren in het laagland ten oosten van de Andes. In de schemering jaagt hij laag boven het water, vaak met meerdere vogels tegelijk. Hij is de enige soort van het geslacht Nyctiprogne in het gidsgebied.
Geluid
Weinig opnamen bekend. Het belangrijkste geluid is een zacht, kikkerachtig gole-kwoik-kwak, in een regelmatig tempo herhaald, vooral in de schemering en 's nachts vanaf een tak bij het water; het geldt als territoriumroep.
Opname: JAYRSON ARAUJO DE OLIVEIRA — CC BY-NC-SA 4.0 · xeno-canto
Herkenning
16–19 cm, klein, met vrij lange, spitse vleugels en een middellange staart. Het kleed is donkerbruin en fijn grijs en zwart gevlekt en gestippeld, de buik grijzig en zwart gebandeerd. Aan weerszijden van de keel een witte vlek. Over het midden van de staart loopt een smalle witte band, die vooral in de vlucht zichtbaar is. De vleugels hebben geen wit. De seksen zijn vrijwel gelijk; jongen zijn iets valer en lichter.
Verwarringssoorten
De kleine nachtzwaluw Chordeiles pusillus en de tropische nachtzwaluw Chordeiles acutipennis hebben een witte band over de handpennen en geen witte staartband. De zandkleurige nachtzwaluw Chordeiles rupestris jaagt ook boven rivieren, maar is veel lichter, met veel wit in vleugels en staart. De kortstaartnachtzwaluw Lurocalis semitorquatus is groter, met een korte staart zonder wit, en jaagt hoger boven het bos.
Leefgebied
Rivieren, beken, oxbowmeren, moerassen en overstroomde graslanden in het laagland, in bos en savanne, tot ongeveer 300 m. Jaagt in de schemering en bij dageraad in de vlucht op kevers, mieren, wantsen en termieten. Overdag rust hij laag in dicht struikgewas langs het water; tussen het jagen zit hij op dunne, horizontale takken boven het water, alleen of in groepjes tot ongeveer tien vogels.
Waar de vogel het meest zit, ingedeeld naar de vegetatie-eenheden van de Andes en de westkust.
Verspreiding en trek
In Colombia in het laagland van de Orinoco en het Amazonegebied. In Ecuador zeer plaatselijk in het oostelijke laagland. In Peru in het noordoostelijke en oostelijke laagland. In Bolivia in het laagland van het noorden en oosten, onder meer in de Beni. Ontbreekt ten westen van de Andes en op de Galápagos. Buiten het gidsgebied in Venezuela, de Guyana's, Brazilië en Paraguay.
- Jaarrond
- donker = kerngebied, licht = dun verspreid
Hoe en wanneer kijken
Vaar of sta in de schemering bij een rivier of oxbowmeer in het Amazonegebied; de vogels komen dan laag over het water en laten hun kikkerachtige roepjes horen.
Staat van instandhouding
Wereldwijd niet bedreigd. De soort is wijdverspreid langs rivieren en meren in het laagland.
Wetenschappelijke naam
Nyctiprogne leucopyga | (Spix, 1825)
Spix beschreef de soort in 1825 als Caprimulgus leucopygus; omdat ze later in een ander geslacht is geplaatst, staan auteur en jaartal tussen haakjes. Het geslacht Nyctiprogne werd in 1857 ingevoerd door Bonaparte. De geslachtsnaam combineert Grieks nukti-, 'nacht-', met Latijn progne of procne, 'zwaluw'. De soortnaam komt van Grieks leukos, 'wit', en pugē, 'stuit'. Het eerst beschreven exemplaar kwam uit oevers van de Amazone.